ਕੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਉਮਰ ਵੱਧਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਹੈ? 

    (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)   ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ, ਸਮਝ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਵੀ ਵਾਧਾ, ਤਬਦੀਲੀ ਜਾਂ ਪੱਕਾਪਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਜੈਵਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤਜਰਬੇ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਹੌਲ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਸਰਲ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਝਲਮਲਾਉਂਦੀ, ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ ਆਦਰਸ਼ਵਾਦੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਜਰਬਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਚਿੱਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਬਲਕਿ ਦਰਮਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਸੰਤੁਲਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਜਰਬੇ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ‘ਚ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿੰਨੇ ਵਿੱਚ ਹੱਸ ਕੇ ਟਾਲ ਦੇਣਾ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਮਰ ਅਤੇ ਸੋਚ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸਾਫ਼ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਪਰਿਪੱਕਤਾ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਸਮਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਨੁਭਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਸਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

‘ਸਮਾਜਵੀਕਲੀ’ ਐਪਡਾਊਨਲੋਡਕਰਨਲਈਹੇਠਦਿਤਾਲਿੰਕਕਲਿੱਕਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly