ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ NEET ਰੀ-ਪ੍ਰੀਖਿਆ (NEET ਰੀ-ਪ੍ਰੀਖਿਆ 2026) ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਟੈਸਟਿੰਗ ਏਜੰਸੀ (NTA) ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ IT ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 69A ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਸਖ਼ਤ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਨੇ 22 ਜੂਨ ਤੱਕ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਲਾਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਕਦਮ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ WhatsApp ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ। ਜਵਾਬ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਘੁਟਾਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸੁਨੇਹਾ ਸੰਪਾਦਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ
ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਖੋਜ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੰਪਾਦਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਹੈ। NTA ਜਾਂਚ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਿਰੋਹਾਂ ਨੇ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਦੇ ਝੂਠੇ ਸਬੂਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਐਪ ਚੈਨਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਟਾਈਮਸਟੈਂਪ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸੁਨੇਹੇ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ। ਸੁਨੇਹੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ “ਸੰਪਾਦਿਤ” ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਸੰਪਾਦਿਤ ਸੁਨੇਹੇ ਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨਸ਼ੌਟ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਐਪ ‘ਤੇ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਜਨਤਕ ਚੈਨਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲੀ ਧੋਖਾਧੜੀ
ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ। ਜਾਂਚਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤਣਾਅਗ੍ਰਸਤ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਪੂਰਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ। ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਜਨਤਕ ਚੈਨਲ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਆਸਾਨ ਸਮਰੱਥਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਬਣਾਇਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਫਸਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸਨ।
ਵਟਸਐਪ ਆਪਣੇ ਸੀਮਤ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਕਾਰਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਿਹਾ।
ਇਸ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ, ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਵਟਸਐਪ ‘ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਐਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਟਸਐਪ ਦਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਖਰਾ ਅਤੇ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਵਟਸਐਪ ‘ਤੇ ਖਾਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਬਣਤਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿੱਜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ WhatsApp ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਅਤੇ ਖੋਜਣਯੋਗ ਚੈਨਲ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਸ ਬੰਦ ਸਿਸਟਮ ਨੇ WhatsApp ਨੂੰ ਪੇਪਰ ਲੀਕ ਮਾਫੀਆ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
