ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਗਲੇ ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਚੀਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ ਸੁਪਰਕੋ ਦੀ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਮੀਦ ਅਨੁਸਾਰ ਤਰੱਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ ਹੈ।ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 1961 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰਕੋ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ ਅਬਦੁਸ ਸਲਾਮ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਗਏ। 1962 ਵਿੱਚ, ਰਹਿਬਰ-1 ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਕੇਟ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1990 ਵਿੱਚ, ਚੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ‘ਬਦਰ-1’ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ ਇਸ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤਰੱਕੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, SUPARCO ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਬਜਟ ਸਿਰਫ਼ $36 ਮਿਲੀਅਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਸੀਮਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਯੋਗ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਈ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅੱਜ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਜੋ ਵੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਚੀਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ 2026 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਨੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ‘ਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਭੇਜਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਮਿਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। 2035 ਤੱਕ ਚੰਦਰਮਾ ‘ਤੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਭੇਜਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਚੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
