
ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ ਯੂ ਕੇ
ਲੈਸਟਰ / ਲੰਡਨ – ਇੰਡੀਆਨ ਵਰਕਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ) ਨੇ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ 41 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਨਸਾਫ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਲਈ ਇਕ ਕਾਲਾ ਧੱਬਾ ਹੈ।
ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੀਤਲ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹੱਤਿਆਕਾਂਡ “ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਵਿਵੇਕ ‘ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਜ਼ਖ਼ਮ” ਹੈ ਤੇ “ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਫ, ਇਨਸਾਫ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।”
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 3,350 ਸਿੱਖ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 2,146 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਪਰ ਸੁਤੰਤਰ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 8,000 ਤੋਂ 17,000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਿੰਸਾ “ਸੁਯੋਜਿਤ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ” ਸੀ।
ਸਿੱਖ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੇਰੋਸਿਨ ਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੇ ਗਲ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਟਾਇਰ ਪਾ ਕੇ ਜਿੰਦਾ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ, ਸਿੱਖ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਤੇ ਘਰ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
“41 ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰ 1984 ਦਾ ਦਰਦ ਅੱਜ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ‘ਚ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ,” ਸੀਤਲ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ। “ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਇਨਸਾਫ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ — ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਠਾਉਂਦੇ ਰਹਾਂਗੇ ਜਦ ਤੱਕ ਇਨਸਾਫ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।”
ਇੰਡੀਆਨ ਵਰਕਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (ਗ੍ਰੇਟ ਬ੍ਰਿਟੇਨ) ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਤੇ ਨਿਆਂ ਦਵੇ।
ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) ‘ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਏ।
“ਲੇਬਰ ਪਾਰਟੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਐਸੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਈ ਸੀ,” ਗਿੱਲ ਨੇ ਕਿਹਾ। “ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਮੌਜੂਦਾ ਲੇਬਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਜਨਤਾ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਵੇ।”
ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਵਾਚ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 1984 ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲਣਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਨਸਾਫ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਦਾਗ ਹੈ।
“ਇਨਸਾਫ ਦੀ ਕੋਈ ਮਿਆਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ,” ਗਿੱਲ ਨੇ ਅੰਤ ‘ਚ ਕਿਹਾ। “ਚਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਪੀੜਤ ਹੁਣ ਸੱਚ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ।”


