ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝੌਤੇ ਹੀ ਕਿਉਂ?

   (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)   ਮੰਜੂ ਰਾਇਕਾ  ਸੰਗਰੂਰ :-  ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਤਿਆਗ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਮੂਰਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਘਰ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦੇਣਾ ਹੀ ਉਸਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ, ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਹਰ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਲੜੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਧੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਾਂ ਸੀਮਤ ਕਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਦੇਵੇ। ਇੱਕ ਮਾਂ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਦੁਨੀਆ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਮਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੁੱਭਦਾ ਹੋਇਆ ਸਵਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ”ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝੌਤੇ ਕਿਉਂ?”

ਇਹ ਸਵਾਲ ਬਗਾਵਤ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਦਾ ਹੈ। ਔਰਤ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਣ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ, ਉਸਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਮਾਣ ਮਿਲੇ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਤਿਆਗ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ।ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਤਦ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜਦੋਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਆਪ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਪਰਵਾਜ਼ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰਾ ਸਮਾਜ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦੀ ਔਰਤ ਦਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭੱਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸਵਾਲ ਕੇਵਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇ ਜੇਕਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ‘ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਮਝੌਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਆਉਣ?”ਉਹ ਘਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵੀ ਹੈ, ਛੱਤ ਵੀ ਹੈ,ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਉਂ?”

ਸਮਾਜਵੀਕਲੀ’ ਐਪਡਾਊਨਲੋਡਕਰਨਲਈਹੇਠਦਿਤਾਲਿੰਕਕਲਿੱਕਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly