(ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ) ਆਧੁਨਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਚਲਨ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਾਣ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਇਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਲੀ ਫਾਇਦੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਾਮ ਅਤੇ ਖਿਆਤੀ ਦਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਇਕ ਜਿੱਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੇ ਨਾਮ ਚਮਕਾਉਣ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਰਾਹ ਲੈਣ ਦਾ ਲਾਲਚ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਦਾਰਥਾਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਅਨੈਤਿਕ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਸੰਭਵਤ: ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਨਿਆਂ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਚੈਕਪੋਇੰਟ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਕੀ ਹੈ?
ਡੋਪ ਟੈਸਟ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਵਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਜਾਂ ਐਂਟੀ-ਡੋਪਿੰਗ ਟੈਸਟ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਜੀਵ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਮੂਤਰ, ਖੂਨ ਜਾਂ ਲਾਰ ਦੀਆਂ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਸਟੀਰਾਇਡ, ਉਤੇਜਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਹਾਰਮੋਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਹਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।
ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਕੱਟਿੰਗ-ਏਜ ਤਕਨੀਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੈਸ ਕ੍ਰੋਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ-ਮਾਸ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਮੀਟਰੀ (GC-MS) ਅਤੇ ਲਿਕਵਿਡ ਕ੍ਰੋਮੈਟੋਗ੍ਰਾਫੀ-ਮਾਸ ਸਪੈਕਟ੍ਰੋਮੀਟਰੀ (LC-MS) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰੋਕੀ ਗਈ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਹਲਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ WADA (ਵਿਸ਼ਵ ਐਂਟੀ-ਡੋਪਿੰਗ ਏਜੰਸੀ) ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ NADA (ਰਾਸ਼ਟਰਲੀ ਐਂਟੀ-ਡੋਪਿੰਗ ਏਜੰਸੀ) ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ?
ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾਜਿਹੜੇ ਖਿਡਾਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੱਤ ਕਠੋਰ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ।
ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਗੰਭੀਰ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੰਭੀਰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਸੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਡੋਪ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ-ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਪਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜੋ ਕਿ ਰੱਖਿਆ, ਪੁਲਿਸ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿਵਿਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਭਾਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਲਤ ਫੈਸਲੇ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪੱਖ ‘ਤੇ ਐਸੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹਿੱਤ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਨਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸਜਿਹੜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਦਵਾਈ ਟੈਸਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਇਹ ਦਰਸ਼ਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਰਗੇ ਗੁੱਣਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਡੋਪ ਟੈਸਟਿੰਗ ਦੀ ਲਾਗਤ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਡੋਪ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਲਾਗਤ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
| ਟੈਸਟ ਦੀ ਕਿਸਮ | ਅੰਦਾਜ਼ਿਤ ਲਾਗਤ (INR) |
|—————————–
| ਬੁਨਿਆਦੀ ਮੂਤਰ ਟੈਸਟ | ₹2,000 – ₹5,000 |
| ਖੂਨ ਦਾ ਟੈਸਟ | ₹7,000 – ₹15,000 |
| ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਫੋਲਿਕਲ ਟੈਸਟ (ਦੁਰਲਭ) | ₹15,000 – ₹25,000 |
ਪਰ ਜੇਕਰ ਡੋਪ ਟੈਸਟਿੰਗ ਸਮੂਹਿਕ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲਈ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਲੈਬਾਂ ਨਾਲ ਕਰਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਾਗਤ ਹੋਰ ਵੀ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟੈਸਟਿੰਗ
ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ• ਮਿਹਨਤੀ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
• ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਦਾ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
• ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਛਵੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਡੋਪੀੰਗ ਸਕੈਂਡਲ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
• ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸੁੱਖ-ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਖਿਡਾਰੀ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿਵਿਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ
ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਢਾਂਚਾ
ਡੋਪ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨੈਤਿਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ:
• ਜਾਣੂਕਾਰੀ ਸਹਿਮਤੀ
• ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਗੋਪਨੀਯਤਾ
• ਦੂਜੀ ਰਾਏ ਜਾਂ ਵਿਆਖਿਆ ਲਈ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ
ਇਹ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਠੋਰ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਆਖਿਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੱਚਾਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਡੋਪ ਟੈਸਟ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਬਲਕਿ ਇਹ ਇਕ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਉਪਾਅ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚੀ ਖੇਡ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਛਾਣ-ਬਿਨਾਂ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਲਾਭਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਦੇ ਨਾਲ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਡੋਪ ਟੈਸਟਿੰਗ ਹੁਣ ਵਿਕਲਪੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਇਕ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਿਆਂ, ਜਨਤਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਲਾਏ, ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਬੰਧਿਤ ਦਵਾਈਆਂ ਮੁਕਤ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਉਠਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਖੇਤਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ
ਵਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਕ
ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਪੰਜਾਬ।
ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samaj
