ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਸਾਬਕਾ ਸੀਆਈਏ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜੌਨ ਕਿਰੀਆਕੌ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਕਿਰੀਆਕੌ ਨੇ 9/11 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿਚਕਾਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਈ। ਉਸਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧੇ ਤਣਾਅ ‘ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ।ਕਰੀਆਕੌ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 2002 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਯਕੀਨ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਜੰਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਧਮਕੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦਸੰਬਰ 2001 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਦ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਇਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਧ ਗਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਦਖਲ ਦੇਣਾ ਪਿਆ। ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ।
ਸਾਬਕਾ ਸੀਆਈਏ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ‘ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 2008 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਰੀਆਕੌ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਸਮਰਥਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸਨ – ਅਤੇ ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ‘ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਰੀਆਕੌ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਦ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਜਮ ਦਿਖਾਇਆ। ਸੀਆਈਏ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ “ਰਣਨੀਤਕ ਧੀਰਜ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬਿੰਦੂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਇਸ ਧੀਰਜ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਜੋਂ ਗਲਤ ਸਮਝਣਾ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ, ਆਈਐਸਆਈ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵੰਡਾਂ ਦਾ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਈਐਸਆਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ – ਇੱਕ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਅਧੀਨ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਜੋ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜੈਸ਼-ਏ-ਮੁਹੰਮਦ ਵਰਗੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।ਕਿਰੀਆਕੌ ਨੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਵਿਰੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੋਇਬਾ ਦੇ ਇੱਕ ਟਿਕਾਣੇ ‘ਤੇ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਸਿਖਲਾਈ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ।ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਕਿਰੀਆਕੌ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਫੈਸਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।
