ਚੇਨਈ – ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਐਮ.ਆਰ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਦਾ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਉਧਗਮੰਡਲਮ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ 95 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਵਲ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਰਕੀਟੈਕਟ, ਡਾ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਨੇ ਸਤੰਬਰ 1955 ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ (DAE) ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ।
ਉਸਨੇ ਡਾ. ਹੋਮੀ ਭਾਭਾ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਖੋਜ ਰਿਐਕਟਰ, ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੇ ਅਗਸਤ 1956 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
1959 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਲਈ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1967 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਮਦਰਾਸ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ, ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
1974 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਡੀਏਈ ਦੇ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਦੇਖਿਆ, ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ, ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਕਮਿਸ਼ਨਿੰਗ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ।
1987 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਪਾਵਰ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ (NPCIL) ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 18 ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਯੂਨਿਟ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਚਾਲੂ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸੱਤ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚਾਰ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਡਾ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਸਾਲੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਾਰਦਾ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਅਣਥੱਕ ਸੇਵਾ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ।” ਡਾ. ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸਨ ਦੀ ਮੌਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
