(ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ) ਟੋਕਸੋਪਲਾਸਮੋਸਿਸ, ਟੋਕਸੋਪਲਾਸਮਾ ਗੋਂਡੀ ਪੈਰਾਸਾਈਟ ਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ l ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਦੀ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਿਹਤ ਖਤਰਿਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਬਾਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਦੀ ਦਰ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਸ ਪੈਰਾਸਾਈਟ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ l ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਜਨਤਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
*ਟੋਕਸੋਪਲਾਸਮੋਸਿਸ ਕੀ ਹੈ?*
ਟੋਕਸੋਪਲਾਸਮੋਸਿਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ, ਅਧੂਰੇ ਪੱਕੇ ਮਾਸ ਦੇ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਗੰਦਗੀ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟੋਕਸੋਪਲਾਸਮਾ ਗੋਂਡੀ ਪੈਰਾਸਾਈਟ ਮਾਂ ਤੋਂ ਭ੍ਰੂਣ ਤੱਕ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਅਣ ਜਨਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕਰਮਣ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਲੂ-ਜਿਹੇ ਲੱਛਣਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਥਕਾਵਟ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਵਾਲੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਚਆਈਵੀ/ਏਡਜ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀਅਲ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਗਰਭਪਾਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
*ਹਾਲੀਆ ਵਿਕਾਸ*
ਹਾਲੀਆ ਅਧਿਐਨ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਟੋਕਸੋਪਲਾਸਮੋਸਿਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਲ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਨ (ਐਨਆਈਐਚ) ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 15% ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਵਧਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਕਟਰ ਸੰਕ੍ਰਾਮਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾ ਮਾਹਰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: “ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਹ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ।”
*ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਨਿਧਾਨ*
ਟੋਕਸੋਪਲਾਸਮੋਸਿਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲੱਛਣ ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਨੂੰ ਸੋਜ ਜਾਂ ਲਿੰਫ ਨੋਡ, ਸਿਰਦਰਦ ਜਾਂ ਫਲੂ-ਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕਰਮਣ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਸੋਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
*ਨਿਧਾਨ*
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੈਰਾਸਾਈਟ ਵਿਰੁੱਧ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀਅਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਇਮੇਜਿੰਗ ਅਧਿਐਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
*ਰੋਕਥਾਮ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ*
ਟੋਕਸੋਪਲਾਸਮੋਸਿਸ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
1. ਖਾਣੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਮਾਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਪਕਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕੱਚੇ ਮਾਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਤੇ ਜਾਣ।
2. ਸਫਾਈ ਦੇ ਅਮਲ: ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਬਿੱਲੀਆਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹਣ। ਜੇ ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਨੇ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਧੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
3. ਬਾਗਬਾਨੀ ਦੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ: ਬਾਗਬਾਨੀ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਦਸਤਾਨੇ ਪਹਿਨੋ ਅਤੇ ਫਲ ਅਤੇ ਸਭਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਵੋ।
4. ਜਨਤਾ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ: ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਟੋਕਸੋਪਲਾਸਮੋਸਿਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਖਤਰੇ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚ।
ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜ ਟੋਕਸੋਪਲਾਸਮੋਸਿਸ ਦੇ ਜਨਤਾ ਦੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਢੰਗ ਤੇ ਸਾਧਨ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣ। ਠੀਕ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਫਾਈ ਦੇ ਅਮਲਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਆਮ ਪਰੰਤੂ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪੈਰਾਸਾਈਟ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ
ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ l
ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samaj
