ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਯੋਗਾ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਯੋਗਾ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਸ਼ਵਾਸਨ ਇੱਕ ਯੋਗਾ ਆਸਣ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਅਤੇ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਯੋਗਾ ਆਸਣ ਹੈ। ਇਹ ਆਸਣ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੋਗਾ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਅਤੇ ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਸ਼ਵਾਸਨ, ਜਿਸਨੂੰ ‘ਲਾਸ਼ ਪੋਜ਼’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਆਸਣ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ, ‘ਸ਼ਵ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ‘ਆਸਨ’ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਆਸਣ। ਇਸ ਆਸਣ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੇਟ ਕੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਯੋਗਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਰਲ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਸਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਵਾਸਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ, ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਜਗ੍ਹਾ ਚੁਣੋ। ਯੋਗਾ ਮੈਟ ਵਿਛਾਓ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਦੇ ਭਾਰ ਲੇਟ ਜਾਓ। ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਰੱਖੋ, ਹਥੇਲੀਆਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ। ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਫੈਲਾਓ। ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰੋ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ, ਆਮ ਸਾਹ ਲਓ। ਹਰ ਸਾਹ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੋ। ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਓ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 5-10 ਮਿੰਟ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਮ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਸ਼ਵਾਸਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫਾਇਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਸਣ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨਸੌਮਨੀਆ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਿਯਮਤ ਅਭਿਆਸ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਸੰਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਵਾਸਨ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਅਭਿਆਸ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਵਾਸਨ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਆਸਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਮਾਹਿਰ ਇਸਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਵੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਵਾਸਨ ਦੌਰਾਨ ਸੌਂ ਨਾ ਜਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੁਚੇਤ ਆਰਾਮ ਹੈ। ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
