ਜਲੰਧਰ (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ) ਅੰਬੇਡਕਰ ਮਿਸ਼ਨ ਸੋਸਾਇਟੀ (ਰਜਿ.) ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਲਬੀਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅੰਬੇਡਕਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਭਵਨ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ ਜੀ ਸੀ ਕੌਲ ਨੇ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਡਾ. ਕੌਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 11 -12 ਜੂਨ, 1926 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ, ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਸਮਾਜਿਕ-ਧਾਰਮਿਕ ਪਛਾਣ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਬੂ ਮੰਗੂ ਰਾਮ ਮੁਗੋਵਾਲੀਆ (ਇੱਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਲਿਤ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਆਦਿ ਧਰਮ ਲਹਿਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ 1927 ਵਿੱਚ ਬੂਟਾਂ ਮੰਡੀ, ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚਮੜੇ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਸੇਠ ਕਿਸ਼ਨ ਦਾਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਿਸ਼ਨਪੁਰਾ, ਨਜ਼ਦੀਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਜਲੰਧਰ, ਜਿਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਅੱਜ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਛੂਤਾਂ ਲਈ ਮਾਣ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਪੁਨਰਜਨਮ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ 1931 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਮਿਲੀਅਨ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਨੂੰ “ਆਦ-ਧਰਮੀ” ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦਾਅਵੇ ਲਈ ਇੱਕ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਪਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਅੰਦੋਲਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਰੀਅਨ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਲਿਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੂਲ ਨਿਵਾਸੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਦਿ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ, ਗੁਰੂ ਕਬੀਰ ਅਤੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਵਰਗੇ ਸੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਕੌਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਦਿ-ਧਰਮ ਮੰਡਲ, ਪੰਜਾਬ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਗਵਰਨਰ, ਮਾਣਯੋਗ ਸਰ ਜੈ,ਫਰੀ ਫਿਟਜ਼ਰਵੇ ਡੀ ਮੋਂਟਮੋਰੈਂਸੀ ਨੂੰ 12-10-1929 ਨੂੰ ‘ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੈਮੋਰੰਡਮ-1929’ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਯਤਨ ਸੀ ਅਤੇ ਛੂਤ-ਛਾਤ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ “ਮੈਗਨਾ ਕਾਰਟਾ” (ਅਛੂਤਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨਨਾਮਾਂ) ਵਜੋਂ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡਾ. ਕੌਲ ਨੇ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਵੱਲੋਂ ਸੌਂਪੇ ਗਏ ਮੰਗ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਕੁਝ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੱਕ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਮਰਦਮ ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਅਛੂਤ ਵਿਰੋਧੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਜਾਵੇ। ਆਦਿ ਧਰਮੀਆਂ (ਅਛੂਤਾਂ) ਮੁੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਛੂਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਅਛੂਤਾਂ ਤੋਂ ਬੇਗਾਰ (ਬਿਨਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਿੱਤਿਆਂ) ਨਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇ। ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਜਨਤਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਘਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ, ਜਮੀਨ ਖਰੀਦਣ, ਜਨਤਕ ਖੂਹਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਬਬਰਾਬਰ ਅਧਿਕਾਰ ਅਛੂਤਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ। ਮਨੂ ਸਮਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਨਸਲ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਵਰਜਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਦਿ ਧਰਮ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੋਲਮੇਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਵਿਚ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਰੁਖ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਦਲਿਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ 1935 ਦੇ ਯੇਓਲਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਛੱਡਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਆਦਿ ਧਰਮ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਉਸਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। 1937 ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਯੂਨੀਅਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਚੋਣ ਸਮਝੌਤੇ ਦੌਰਾਨ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਡਾ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਜੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਸਦਕਾ ਪੰਜਾਬ ਸਟੇਟ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ ਅੱਠ ਰਿਜਰਵ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਦਿ ਧਰਮ ਦੇ ਸੱਤ ਐਮਐਲਏ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸੇਠ ਕਿਸ਼ਨ ਦਾਸ ਵੀ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਕੌਲ ਨੇ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਦੇ 100 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਦਿ ਧਰਮ ਅੰਦੋਲਨ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਸੀ। ਡਾ. ਕੌਲ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬਲਬੀਰ ਨੇ ਆਦਿ ਧਰਮ ਮੰਡਲ ਦੇ 100 ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸਭ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਬਲਦੇਵ ਰਾਜ ਭਾਰਦਵਾਜ, ਚਰਨ ਦਾਸ ਸੰਧੂ, ਡਾ: ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਫੁੱਲ, ਡਾ: ਮਹਿੰਦਰ ਸੰਧੂ,, ਜਸਵਿੰਦਰ ਵਰਿਆਣਾ, ਐਡਵੋਕੇਟ ਹਰਭਜਨ ਸਾਂਪਲਾ, ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਪਰਮਜੀਤ ਜੱਸਲ, ਨਿਰਮਲ ਬਿਨਜੀ, ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ, ਜਗਦੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਡਾਲੀਆ, ਜੀ. ਰਾਜ ਅੰਗੂਰਾਨਾ ਆਦਿ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੰਬੇਡਕਰ ਮਿਸ਼ਨ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਰਜਿ.) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਬਲਦੇਵ ਰਾਜ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।
ਬਲਦੇਵ ਰਾਜ ਭਾਰਦਵਾਜ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਮਿਸ਼ਨ ਸੁਸਾਈਟੀ (ਰਜਿ.) ਪੰਜਾਬ
ਸਮਾਜਵੀਕਲੀ’ ਐਪਡਾਊਨਲੋਡਕਰਨਲਈਹੇਠਦਿਤਾਲਿੰਕਕਲਿੱਕਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
