ਮੁੰਬਈ – ਆਈਪੀਓ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਨਤਕ ਪੇਸ਼ਕਸ਼। ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਕੰਪਨੀ ਜਨਤਾ ਤੋਂ ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਆਈਪੀਓ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕਾਂ ਜਾਂ ਕੁਝ ਚੋਣਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੁਣ, ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਬਣਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੰਪਨੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਆਈਪੀਓ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੰਪਨੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਈਪੀਓ ਆਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਈਪੀਓ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਜੋਖਮ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਈਪੀਓ ਕੀਮਤ ਬੈਂਡ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ IPO ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕੀਮਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਲਾਭ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ IPO ₹100 ‘ਤੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ₹150 ‘ਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ₹50 ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਲਾਭ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨਾਮਵਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ IPO ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਲਾਭ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ IPO ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਕਸਰ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਕ ਮੁੱਲਾਂਕਣ ‘ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਟਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭਅੰਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਆਮਦਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। IPO ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਪਨੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ‘ਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਅਪਡੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਈਪੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋਖਮ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਆਈਪੀਓ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਡਲ, ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਆਈਪੀਓ ਤੋਂ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
