ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਨਾ ਝਿਜਕਣ ਵਾਲਾ ਲੇਖਕ -ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫਲੋਰਾ

 (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)  ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਫਲੋਰਾ 1989 ਵਿੱਚ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ 1986 ਵਿਚ ਮਾਂਟਰੀਅਲ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਵਸਿਆ ਸੀ। ਸੁਰਜੀਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ—4 ਭੈਣਾਂ, ਇੱਕ ਭਰਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਾਂ; ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਉਸਦੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ 37 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਤਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਦਰਦ ਕਦੇ ਵੀ ਨਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਦਾ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੇਖਕ ਬਣਾਇਆ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਸੁਹਾਵਣਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ 36 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਵਾਦ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੂਝਵਾਨ ਟਿੱਪਣੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਨਿਊ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮੀਡੀਆ, ਦ ਗੁੱਡ ਮੈਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਦ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਅਤੇ ਡੇਲੀ ਨੇਸ਼ਨ ਕੀਨੀਆ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਪਾਇਨੀਅਰ ਅਖ਼ਬਾਰ, ਓਪੀਨੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ, ਅਤੇ ਦ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ, ਸਟੇਟ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਤੇ ਉਹ ਟੋਰਾਂਟੋ ਸਨ ਲਈ ਲਿਖਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਜਵਾਬਦੇਹ ਸਥਾਨਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਹਰ ਦਿਨ ਹਰ ਹਫਤੇ ਉਹ ਛਾਇਆਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਦ ਚੈਲੇਂਜ ਐਂਡ ਦ ਅਪਰਚਿਊਨਿਟੀ ਦਾ ਲੇਖਕ ਵੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਕਿਤਾਬ ਜੋ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਅਤੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਲੋਰਾ ਅਕਸਰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਡਾਇਸਪੋਰਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਅਕਸਰ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਟਿੱਪਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਰਥਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਵਿਭਿੰਨ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਵਾਲੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ‘ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾ ਕੇ। ਉਸਦਾ ਕੰਮ ਸਮਾਵੇਸ਼, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਰੀਡਰਜ਼ ਡਾਇਜੈਸਟ ਵਿੱਚ “ਕਮਿੰਗ ਟੂ ਕੈਨੇਡਾ: ਏ ਲਵ ਲੈਟਰ ਟੂ ਦ ਗ੍ਰੇਟ ਵ੍ਹਾਈਟ ਨੌਰਥ” ਵਰਗੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਫਲੋਰਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਯਾਤਰਾ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਸਤਿਕਾਰਤ ਪੱਤਰਕਾਰ ਬਣਨ ਤੱਕ। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਲੀਹਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਸਮਝ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਲੈਂਸ ਫਲੋਰਾ ਦੀ ਲਿਖਤ ਦੋ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾਠਕਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ  ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹੋਏ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਸਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ – ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਪਸੀ ਪੁਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਲੋਰਾ ਦੀ ਲਿਖਣ ਸ਼ੈਲੀ ਡੂੰਘੀ ਨਿੱਜੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੇਤੰਨ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਕਹਾਣੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਜੀਵਤ ਅਨੁਭਵ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫਲੋਰਾ ਅਕਸਰ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਘ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ – ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ। ਰਾਜਨੀਤੀ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਵਾਦ ‘ਤੇ ਉਸਦੀ ਟਿੱਪਣੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭ ਜਾਂ ਨੀਤੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਬੁਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜਾਂ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਝਿਜਕਦਾ ਪਰ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸੁਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਜਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੋਝੀ ਨਾਲ। ਸਾਹਿਤਕ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਟੌਮ ਵੁਲਫ਼ ਜਾਂ ਟਰੂਮੈਨ ਕੈਪੋਟ ਵਾਂਗ, ਫਲੋਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਤਕਨੀਕਾਂ—ਸੰਵਾਦ, ਦ੍ਰਿਸ਼-ਸੈਟਿੰਗ, ਅਤੇ ਪਾਤਰ—ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਹਾਲਾਂਕਿ, ਫਲੋਰਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸ਼ੈਲੀਬੱਧ ਹਨ, ਸਾਹਿਤਕ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲੋਂ ਪਹੁੰਚਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਫਲੋਰਾ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਇੱਕ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡ ਹੈ—ਭਾਗ ਯਾਦਾਂ, ਹਿੱਸਾ ਵਕਾਲਤ, ਹਿੱਸਾ ਰਿਪੋਰਟੇਜ—ਜੋ ਕਿ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਠਕਾਂ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ‘ਤੇ ਨੈਵੀਗੇਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ।

ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਬਹੁ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣਾ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ—ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਨੁਭਵ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਪੈਕਟ੍ਰਮ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਬਾ-ਖੂਬੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ।