ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ ਦੀ ਕੰਪਨੀ, ਪਤੰਜਲੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਤੰਜਲੀ ਚਯਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਚਯਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ “ਧੋਖਾ” (ਧੋਖਾ ਜਾਂ ਧੋਖਾ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਹੁਕਮ ਵਿਰੋਧੀ ਕੰਪਨੀ ਡਾਬਰ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਆਇਆ।ਜਸਟਿਸ ਤੇਜਸ ਕਰੀਆ ਨੇ ਡਾਬਰ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਬਨਾਮ ਪਤੰਜਲੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਓਵਰ-ਦੀ-ਟਾਪ (OTT) ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ, ਬਲਾਕ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਯੋਗ ਕਰਨ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ।
ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਕੀ ਹੁਕਮ ਹੈ?
ਜਸਟਿਸ ਕਰੀਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਉੱਤਰਦਾਤਾ (ਪਤੰਜਲੀ) ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਮੀਡੀਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਚੈਨਲ, ਓਟੀਟੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ, ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੀਡੀਆ, ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਵੈੱਬ/ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਖਾਤਿਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਤੋਂ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾ, ਬਲੌਕ ਜਾਂ ਅਯੋਗ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।”
ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਕੀ ਸੀ?
ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਬੈਂਚ ਨੇ ਡਾਬਰ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਇਹ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਤੰਜਲੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਚਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਲਈ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਟੀਵੀ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨੂੰ “ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਅਤੇ ਅਣਉਚਿਤ” ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਡਾਬਰ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ ਨੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਚਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ “ਧੋਖਾ” (ਧੋਖਾ ਜਾਂ ਧੋਖਾ) ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਤੰਜਲੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਨੂੰ “ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀ” ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਚਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬਾਰ ਐਂਡ ਬੈਂਚ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਾਬਰ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦ, ਡਾਬਰ ਚਯਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ 1949 ਤੋਂ 61% ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰਕੀਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਡਾਬਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਪਤੰਜਲੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪੂਰੇ ਚਯਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਯੁਰਵੇਦ-ਅਧਾਰਤ ਸਿਹਤ ਪੂਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਲੀਲਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਨੇ ਪੂਰੇ ਚਯਵਨਪ੍ਰਾਸ਼ ਉਤਪਾਦ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly



