ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਬਪਤੀ ਜੈਫ ਬੇਜੋਸ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਕੰਪਨੀ, ਬਲੂ ਓਰਿਜਿਨ, ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਾਰਨਾਮਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਚੰਦਰਮਾ ‘ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਬਸਤੀਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਪਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਨੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ (ਰੇਗੋਲਿਥ) ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਆਕਸੀਜਨ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੇਮ-ਚੇਂਜਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਤੇ ਟੈਸਟਿੰਗ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਮਿੱਟੀ 1600 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਲੂ ਓਰਿਜਿਨ ਨੇ ਇਸ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ “ਮੋਲਟਨ ਰੈਗੋਲਿਥ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਸਿਸ” ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ 1600 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਤੇ ਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਿਘਲੀ ਹੋਈ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਬਿਜਲੀ ਕਰੰਟ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖਣਿਜਾਂ ਦੇ ਰਸਾਇਣਕ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਗੈਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਫਿਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਮਲਬੇ ਤੋਂ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਘਰ ਅਤੇ ਔਜ਼ਾਰ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਲਗਭਗ 40 ਤੋਂ 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸ਼ੁੱਧ ਆਕਸੀਜਨ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਲਿਕਾ, ਆਇਰਨ ਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਆਕਸਾਈਡ ਵਰਗੇ ਖਣਿਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਨਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਕਸੀਜਨ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚੇ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾ, ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਅਤੇ ਸਿਲੀਕਾਨ ਵਰਗੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਧਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਘਰ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਔਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੋਲਰ ਪੈਨਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਤੱਕ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਪਲਾਈਆਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਮਹਿੰਗਾ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੁਣ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਕਠੋਰ, ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਲੂ ਓਰਿਜਿਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਥਾਨਕ ਚੰਦਰਮਾ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
