ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ – ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮੀਕਰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ 25% ਦਾ ਵੱਡਾ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ $500 ਮਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ 4150 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਖਣਿਜ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਮਿਸੂਰੀ ਸਥਿਤ ‘ਯੂਐਸ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਮੈਟਲਜ਼’ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਾਈਨਰ ‘ਫਰੰਟੀਅਰ ਵਰਕਸ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ’ ਵਿਚਕਾਰ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੌਲੀ-ਮੈਟਾਲਿਕ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਕਦਮ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ “ਅਮਰੀਕਾ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣ” ਦੱਸਿਆ।ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਵਫ਼ਦ ਨਾਲ ਤਾਂਬਾ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਰਲੱਭ ਖਣਿਜ ਸਰੋਤਾਂ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਸ਼ਰੀਫ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਖਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੇ ਖਣਿਜ ਭੰਡਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਵਜੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਲਈ ਦੋ ਵੱਡੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ।
1. ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਬਾਗ਼ੀ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖਣਿਜ ਸੰਪਤੀ ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਵਿਦਰੋਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬਲੋਚ ਵੱਖਵਾਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਹਿੰਸਕ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਖੁਦ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ‘ਬਲੋਚਿਸਤਾਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮੀ’ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਮਾਈਨਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਲੋਚ ਬਾਗ਼ੀ ਇਸ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2. ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਚੀਨ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਡਰ: ਸ਼ਰੀਫ ਦੀ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਦਾਬਹਾਰ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਚੀਨ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਗਲੋਬਲ ਦਬਦਬੇ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਖਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਖਟਾਸ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣਾ ਚੀਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਚੀਨ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਮਰਥਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਹਿ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਮਰੀਕੀ ਸੌਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੋ ਮੋਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਉਲਝਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
