ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਟ੍ਰੇਨ ਹਾਦਸਾ ਦੋ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਟੱਕਰ, 39 ਮੌਤਾਂ, 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖ਼ਮੀ

ਸਪੇਨ  (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)   ਗੁਰਭਿੰਦਰ ਗੁਰੀ :- ਅਦਮੁਜ਼ (ਕੋਰਡੋਬਾ)—ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧੀ ਪਟੜੀ, ਨਵਾਂ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਅਧੁਨਿਕ ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਨੇ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੜ ਲਈ। 18 ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ, ਦੋ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨੇ ਸਪੇਨ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਰੇਲ ਸਿਸਟਮ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਕਾਰੀਆਂ ਮੁੜੀਆਂ, ਕੱਚ ਚਿਰੜਿਆ, ਅਤੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜਨਾਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਚਿਰਾਗ ਬੁੱਝ ਗਏ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨ ਟਰੈਕ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਉਲਟੀ ਪਟੜੀ ’ਤੇ ਆ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਹੀ ਪਲ ਉਲਟੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆ ਰਹੀ ਦੂਜੀ ਟ੍ਰੇਨ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਟੱਕਰ—ਅਤੇ ਫਿਰ ਡਿੱਗੀਆਂ ਕਾਰੀਆਂ, ਚੀਖਾਂ, ਧੂੰਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਕ ਸੀਧੇ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ—ਜਿੱਥੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਸੰਭਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਅੰਕ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ, ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ, ਇੱਕ ਅਧੂਰਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ। ਦਰਜਨਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਰਾਤਾਂ ਜਾਗ ਕੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਮਲਬੇ ਵਿਚੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ—ਕਿਸੇ ਨੇ ਮਾਂ ਗੁਆਈ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਤਰ।

ਕਾਰਣ—ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ?

ਜਾਂਚ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੇਲ ਜੋਇੰਟ/ਫ਼ਿਸਪਲੇਟ ਵੱਲ ਗਿਆ ਹੈ—ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੈਕ ਦੇ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਨਾਕਾਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ:

ਨਵੀਂ ਕੀਤੀ ਪਟੜੀ ’ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਿਵੇਂ?

ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਕਿੱਥੇ ਫੇਲ ਹੋਏ?

ਕੀ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀ ਆਡੀਟ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹੀ?

ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖਾਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਸਟਮਿਕ ਫੇਲਿਊਰ ਅਕਸਰ ਮਨੁੱਖੀ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਬਜਟ ਕੱਟ, ਠੇਕੇਦਾਰੀ ਦਬਾਅ, ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ।

ਰੈਡ ਕ੍ਰਾਸ, ਸਿਵਲ ਡਿਫੈਂਸ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਮੋਰਚੇ ’ਤੇ ਹਨ। ਪਰ ਰਾਹਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰੋਸ ਵੀ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਪਰਿਵਾਰ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹਨ: “ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ?” ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੋਗ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹਮਦਰਦੀ ਜਤਾਈ। ਹਮਦਰਦੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ।

ਸਪੇਨ ਦਾ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਨੈੱਟਵਰਕ ਯੂਰਪ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਉਸ ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਇਮਤਿਹਾਨੀ ਘੜੀ ਹੈ। ਅਸਥਾਈ ਰੋਕਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਰੂਟ ਬੰਦ ਹਨ—ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਸਿਸਟਮ ਆਪਣੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ?

ਸਵਤੰਤਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂਚ—ਕੇਵਲ ਘਰੇਲੂ ਨਹੀਂ।

ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਟਰੈਕ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ—AI/ਸੈਂਸਰ ਅਧਾਰਿਤ ਅਲਾਰਟ।

ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੀ ਪਬਲਿਕ ਆਡੀਟ—ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਜਨਤਕ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ।

ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਡ੍ਰਿਲਜ਼—ਸਟਾਫ਼ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ।

ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ—ਸਿਰਫ਼ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਪੁਨਰਵਾਸ।

ਰਫ਼ਤਾਰ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ। ਜੇ ਆਤਮਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਰਫ਼ਤਾਰ ਅਪਰਾਧ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਦਮੁਜ਼ ਦੀ ਪਟੜੀ ਸਪੇਨ ਨੂੰ ਇਹੀ ਸਿਖਾ ਗਈ—ਸੁਪਨੇ ਤਦੋਂ ਹੀ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇ।

‘ਸਮਾਜਵੀਕਲੀ’ ਐਪਡਾਊਨਲੋਡਕਰਨਲਈਹੇਠਦਿਤਾਲਿੰਕਕਲਿੱਕਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly