ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਤਾਹਿਰ ਹੁਸੈਨ ਅੰਦਰਾਬੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ 7 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਚਨਾਬ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਚਾਨਕ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕਪਾਸੜ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਆਉਟਲੈਟਾਂ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਖਬਾਰ, ਡਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 7 ਅਤੇ 8 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਬਗਲੀਹਾਰ ਡੈਮ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 58,000 ਕਿਊਸਿਕ ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਰਾਲਾ ਹੈੱਡਵਰਕਸ ‘ਤੇ ਵਹਾਅ ਵਧ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 13 ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਵਹਾਅ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾ ਕੇ 870-1,000 ਕਿਊਸਿਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ (4,000-10,000 ਕਿਊਸਿਕ) ਦੇ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ।ਇਹ ਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਂਗ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸਨੂੰ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ (IWT) ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨਮਾਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਇਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਅੱਤਵਾਦ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਣਕ ਦੀ ਵਾਢੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫਸਲ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਗਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਨੇ IWT ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਨਾਬ ਨਦੀ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਧੀ ਅਜੇ ਵੀ ਬੰਧਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਣੀ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਇਕਪਾਸੜ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਮਬਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬਗਲੀਹਾਰ ਡੈਮ 140 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਅਤੇ 350 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਨਿਰਮਾਣ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਬਿੰਦੂ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਇਸ ‘ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਅਤੇ 2005 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਡੈਮ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਣਨੀਤਕ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਡੈਮ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ 10,000 ਘਣ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੜ੍ਹ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ‘ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਪਾਣੀ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
