ਜ਼ਿੰਦਗੀ: ਹਰ ਪਲ ਦੀ ਕਦਰ

 (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)   ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰੱਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਦਾਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਮੁੜ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸਵੇਰ ਜੋ ਅਸੀਂ ਜਾਗਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੌਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ, ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਰ ਦਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਰਥਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮੁਕ ਜਾਵੇਗੀ, ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ ਜਾਂ ਹਾਲਾਤ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤਦੋਂ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਸੇ ਇਕ ਮੰਜਿਲ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਇਹ ਤਾਂ ਹਰ ਪਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਅੱਜ ਦੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਅੱਜ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜੀਵਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਰਣਾਇਕ ਦੌਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਸੋਚ ਹੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਕਸਰ ਅੰਕਾਂ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬੋਝ ਹੇਠ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸਫਲਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਡੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਫਲਤਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਨੁਭਵ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਡਿੱਗ ਕੇ ਮੁੜ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੰਜਿਲ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਲਨਾ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਹੀ ਸਿਆਣਪ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ, ਸਬਰ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਂ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਮਾਜ ਦਾ ਹਰ ਵਰਗ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਧਿਆਪਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੱਡੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਕਸਰ ਦਿੱਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਪਰ ਇਹੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਸਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੱਡੀਆਂ ਕਾਮਯਾਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ—ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ ਸਮਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਦੂਆ। ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਵਿਚਾਰ, ਇੱਕ ਨੇਕ ਕਦਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਯਤਨ—ਇਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਮਾਇਨੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀ ਥਾਂ ਆਸ, ਡਰ ਦੀ ਥਾਂ ਹੌਂਸਲਾ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਥਾਂ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਪਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਰ ਦਿਨ ਜੀਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਿਨ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਅੱਜ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰ ਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਹਰ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕਦਰ ਨਾਲ ਜੀਣਾ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਬਣਦਾ ਹੈ।

‘ਸਮਾਜਵੀਕਲੀ’ ਐਪਡਾਊਨਲੋਡਕਰਨਲਈਹੇਠਦਿਤਾਲਿੰਕਕਲਿੱਕਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly