ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ– ਭਾਰਤੀ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਿਫਾਇਤੀ ਘਰ ਮੱਧ ਵਰਗ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਪਸੰਦ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਲਗਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਘਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। 2024 ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਇੰਨਾ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਫਾਇਤੀ ਘਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਬੰਗਲੇ ਅਤੇ ਫਲੈਟ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਵੇਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੱਧ ਵਰਗ ਹੁਣ ਘਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਕਾਰਨ, ਲੋਕ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਘਰ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ, ਕਲੱਬ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟ ਹੋਮ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੋਹਰੀ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਿੰਗੇ ਘਰ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਨਾਈਟ ਫ੍ਰੈਂਕ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2025 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੀ 1.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ 75,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰ ਵੇਚੇ ਗਏ ਸਨ, ਜੋ ਇਸ ਬਦਲਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਪਿੱਛੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਲਗਜ਼ਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਨਾਫਾ ਕਿਫਾਇਤੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ 20-30% ਵੱਧ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਲਈ ਘੱਟ ਬਜਟ ਵਾਲੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੁਣ ਆਕਰਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਐਨਾਰੌਕ ਰਿਸਰਚ ਡੇਟਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ 2022 ਵਿੱਚ 3.1 ਲੱਖ ਕਿਫਾਇਤੀ ਘਰ ਵੇਚੇ ਗਏ ਸਨ, ਇਹ ਸੰਖਿਆ 2024 ਵਿੱਚ 36% ਘੱਟ ਕੇ ਸਿਰਫ 1.98 ਲੱਖ ਰਹਿ ਗਈ।ਡੇਟਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਫਾਇਤੀ ਘਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਐਨਾਰੌਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 2025 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ 50 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 43% ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਡਿਵੈਲਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਹਨ।ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 11% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘਰੇਲੂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ EMI ਦਾ ਬੋਝ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁਣ EMI ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉੱਚ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ NRI ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਘਰੇਲੂ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਛੋਟ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਵਰਗੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਘਰ ਖਰੀਦਣਾ ਇੱਕ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਜ਼ਰੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
