ਬੰਗਾ (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ) (ਚਰਨਜੀਤ ਸੱਲ੍ਹਾਂ ) ਇਹ ਘਟਨਾ 1992 ‘ਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹੁਮਾਯੂੰ ਰੋਡ ਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਕਰੀਬ 6 ਵਜੇ ਦਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਸੁਨੇਹਾ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਚਾਨਕ ਦੁਖਦਾਈ ਖਬਰ ਨੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੁੰਡਾ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਰੋਣਾ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਬਾਹਰ ਆਏ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕੀ ਹੋਇਆ ? BAMCEF ਦੇ ਕੁੱਝ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਲੜਕੇ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਬਾਮਸੇਫ ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਲੜਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੁਰੰਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ। BAMCEF ਦੇ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੇ ਰਾਤ ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਕੁੱਝ ਲਿਖ ਰਹੇ ਸਨ ਜੋ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ। ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਫੌਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਸਕੇਲ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟਰ ‘ਤੇ ਲਾਈਨਾਂ ਲਗਾਕੇ ਦਿੰਦੇ ਰਹੋ। ਉਹ ਮੋਟਾ ਲੱਕੜ ਦਾ ਸਕੇਲ (ਫੁੱਟਾ)ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਰਜਿਸਟਰ ‘ਤੇ ਲਾਈਨਾਂ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਖੋ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਰਦ ਅਤੇ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਸਭ ਝੱਲਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਸ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਤੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਵੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜੀ ਵੀ ਨਾ ਪਾ ਸਕਾਂ! ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੇ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੋਰ ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਕੋਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਤੋਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਸਕੇਲ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਸਕੇਲ (ਲੱਕੜ ਦਾ ਫੁੱਟਾ)ਆਪਣੇ ਬੈਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਲੱਕੜੀ ਦੇ ਫੁੱਟੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ 21 ਦਸੰਬਰ 2005 ਦਾ ਉਹ ਦੁਖਦਾਈ ਦਿਨ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਬਿਸ਼ਨ ਕੌਰ ਜੀ ਅਕਾਲ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਇਸ ਨੂੰ ਇਤਫ਼ਾਕ ਕਹੀਏ ਕਿ 1992 ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਆਪ-ਮੁਹਾਰੇ ਨਿਕਲੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ- ਕੌਣ ਜਾਣੇ, ਕਿ ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ‘ਤੇ ਲੱਕੜੀ ਵੀ ਨਾ ਪਾ ਸਕਾਂ। ਇੱਥੇ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਢਾਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੰਜੇ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਮੌਤ ਦੀ ਲੜ੍ਹਾਈ ਲੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਤਾ ਬਿਸ਼ਨ ਕੌਰ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਾਂ ਮਾਤਾ ਬਿਸ਼ਨ ਕੌਰ ਦੀ ਬਲਦੀ ਹੋਈ ਚਿਖਾ ਕੋਲ ਖਲੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹੇ ਸ਼ਬਦ ਯਾਦ ਆ ਗਏ-ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ‘ਤੇ ਲੱਕੜੀ ਵੀ ਨਾ ਪਾ ਸਕਾਂ। ਚਿਤਾ! ਫਿਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਇਆ ਕਿ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜੋ ਲੱਕੜ ਦਾ ਫੁੱਟਾ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਉਦਾਸ ਪਲ ਲਈ ਹੀ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਸਿਪਾਹੀ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਥੈਲੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲੱਕੜ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਕੱਢਿਆ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਬਲਦੀ ਚਿਖਾ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਮਾਂ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ (ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ) ਦੁਆਰਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਲੱਕੜ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਹੈ! ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇ ਅੱਜ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਮ ਲੱਕੜਾਂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਨਾ ਆ ਸਕਿਆ ਪਰ ਇਹ ਲੱਕੜ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਹੀ ਹੈ।ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਮਾਂ।
