ਲੜਾਈ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜ਼ਰੂਰ ਪੈਂਦਾ 

    (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)   ਲੜਾਈ ਇਕ ਐਸਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ, ਡਰ, ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਪਰਤਾਂ ਲੁਕਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਚਾਹੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਝਗੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਛੱਡਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਂ-ਪਿਓ ਵਿਚਕਾਰ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਝੜਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਘਰ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ, ਘਬਰਾਹਟ ਅਤੇ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਜੰਮਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਰਹਿਣ ‘ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਵਿਕਾਸ ਰੁਕ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਾਮੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉੱਤੇ ਗੰਭੀਰ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਵਕਤ-ਵਕਤ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ੱਕ, ਪਿਆਰ ਦੀ ਥਾਂ ਨਫ਼ਰਤ, ਅਤੇ ਆਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਰਾਸਾ ਜਮ ਜਾਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਸਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਜੀ ਰਹੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਤਮਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਲੜਾਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਲ ਕੰਬ ਉਠਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਿਦੇਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ, ਡਰ ਅਤੇ ਅਵਸਾਦ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸਰ ਨਿਰਵਚਨ ਅਤੇ ਅਣਦਿੱਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਲੜਾਈ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤਾਕਤ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਂਝ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਘਰੇਲੂ ਝਗੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਵਾਦ ਨਾਲ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਜੰਗਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਅਮਨ ਦੀ ਰਾਹ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਈਏ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਚੈਨ, ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੜਾਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਝੰਝੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਅਮਨ, ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਲੜਾਈਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਂਝ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਲੈ ਸਕਣ।

‘ਸਮਾਜਵੀਕਲੀ’ ਐਪਡਾਊਨਲੋਡਕਰਨਲਈਹੇਠਦਿਤਾਲਿੰਕਕਲਿੱਕਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly