ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਨੇ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਮਰੋਹਾ ਦੀ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲੜਕੀ ਦੀ ਜਾਨ

   (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)  ਅਮਰੋਹਾ ਦੀ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਅਹਾਨਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦੀ ਲਤ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ‘ਚ ਗੰਭੀਰ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਕ ਪਾਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਚਾਉ ਮੇਨ, ਮੈਗੀ, ਪੀਜ਼ਾ ਅਤੇ ਬਰਗਰ ਵਰਗੇ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੰਤੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਵਿਚ ਛੇਕ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਦਿੱਲੀ ਏਮਜ਼ ਵਿਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਹਾਰ ਗਈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੁਝ ਡਾਕਟਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮਾਮਲਾ “ਜੰਕ ਫੂਡ ਦੀ ਪਲੇਟ ਖਾਣ” ਜਿੰਨਾ ਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਡਾਕਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ।

• ਆਖ਼ਿਰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਹਾਨਾ ਨਾਲ?

16 ਸਾਲ ਦੀ ਅਹਾਨਾ  ਅਮਰੋਹਾ ਨਗਰ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ਮੀ ਗਰਲਜ਼ ਇੰਟਰ ਕਾਲਜ ਦੀ 11ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ। ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚਾਉ ਮੇਨ, ਮੈਗੀ, ਪੀਜ਼ਾ, ਬਰਗਰ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਕਸਰ ਘਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਟ ਵਿਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁਰਾਦਾਬਾਦ ਦੇ ਇਕ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ  ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਚਿਪਕ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਛੇਕ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ  ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਅੰਤੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਜੰਕ ਫੂਡ, ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਅਤੇ ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨਾਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜ ਗਈ ਹੈ। ਅਪਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤਬੀਅਤ ਠੀਕ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਏਮਜ਼ ਲੈ ਗਏ।

• ਏਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ

ਏਮਜ਼ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ – ਉਸਨੇ ਤੁਰਨਾ ਅਤੇ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਗਈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਕੁਝ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇੰਟਰਵਿਊਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਛੇਕਾਂ ਪਿੱਛੇ ਲਗਾਤਾਰ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ  ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਾਹਰ ਇਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਤ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਕਾਰਨ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ, ਅੰਗ ਫੇਲ ਹੋ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਹਾਰਟ ਅਸੈਸਟ ਵਰਗੀਆਂ ਮੈਡੀਕਲ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਸਨ । ਭਾਵ, ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਕਹਿਣਾ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਧਾਰਨ ਸਿੱਟਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਕਾਰਕ ਸੀ।

• ਡਾਕਟਰ ਕੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ? ਗੈਸਟ੍ਰੋਐਂਟਰੋਲੋਜਿਸਟਸ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੰਕ ਫੂਡ ਅਤੇ ਅਲਟਰਾ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਪਤ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਪਰਤ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਮ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਜਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਾਚਨ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸਮਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮੀ, ਮੋਟਾਪਾ, ਸ਼ੂਗਰ, ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੇ ਫੋੜੇ, ਛੇਕ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਜਾਨਲੇਵਾ ਲਾਗ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਲੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ, ਤਤਕਾਲ ਨੂਡਲਜ਼, ਵਾਧੂ ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਸੋਡਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸੇਵਨ ਸਿਸਟਮ ‘ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

   ਅਹਾਨਾ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦੁਰਲੱਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ ਕਿ “ਸੁਆਦ ਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਟੇਮਪਰੇਰੀ ਮਜ਼ਾ ” ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮੰਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

•  ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਲਈ ਸਬਕ

ਆਦਤ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ, ਅੰਤਰਾਲ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ – ਹਫ਼ਤੇ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰ ਪੀਜ਼ਾ ਜਾਂ ਨੂਡਲਜ਼ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ, ਖ਼ਤਰਾ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਤਾਜ਼ਾ ਭੋਜਨ ਪਾਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੇਟ ਦਰਦ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਨਾ ਲਓ – ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੇਟ ਦਰਦ, ਉਲਟੀਆਂ, ਭਾਰ ਘਟਣਾ, ਖੂਨ ਵਗਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਗੈਸਟਰੋ ਮਾਹਿਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ; ਸਿਰਫ਼ ਐਂਟੀਸਾਈਡ ਜਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਕਰੋ।

• ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਝਿੜਕੋ ਨਾ, ਇੱਕ ਸੰਵਾਦ ਕਰੋ –

“ਇਹ ਨਾ ਖਾਓ” ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਲਟ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਕਲਪ ਲੱਭੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘਰ ‘ਚ ਹੈਲਦੀ ਪਾਸਤਾ, ਹੋਮ ਬੇਕਡ ਪੀਜ਼ਾ ਜਾਂ ਵੈਜ ਨੂਡਲਜ਼।

• ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ –

ਕੰਟੀਨਾਂ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਕ ਫੂਡ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਦੀ ਬੰਬਾਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਲੁਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅਹਾਨਾ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਨਸਨੀਖੇਜ਼ ਸੁਰਖੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਘੰਟੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਫਾਸਟ ਫੂਡ “ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਟਰੀਟ” ਤੋਂ “ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਆਦਤ” ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਅੰਦਰੋਂ, ਅੰਤੜੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਿਲ ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਤੋੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।