ਭੋਪਾਲ – ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ‘ਉਡੀਕ ਖੇਡ’ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਕਹੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਕਿੰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇੱਕ ਆਰਟੀਆਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੀਮਚ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਆਰਟੀਆਈ ਕਾਰਕੁਨ ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਗੌੜ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ (2024-25) ਵਿੱਚ ਹੀ, 3.27 ਕਰੋੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀਆਂ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਯਾਤਰਾ ਰੱਦ ਕਰਨੀ ਪਈ ਜਾਂ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਟਿਕਟਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਰਟੀਆਈ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਡੀਕ ਸੂਚੀ ਦਾ ਬੋਝ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ ਦਰ ਸਾਲ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਬੇਵਸੀ:
ਸਾਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਟਿਕਟਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ
2024-25 3.27 ਕਰੋੜ
2023-24 2.96 ਕਰੋੜ
2022-23 2.72 ਕਰੋੜ
2021-22 1.65 ਕਰੋੜ
ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਮ ਦਿਨ, ਮੇਲ, ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਅਤੇ ਸੁਪਰਫਾਸਟ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਡੀਕ ਸੂਚੀ ਲਗਾਤਾਰ ਲੰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਆਈਆਰਸੀਟੀਸੀ ਨੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਏਜੰਟਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਲਗਭਗ 2.5 ਕਰੋੜ ਜਾਅਲੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਈਡੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ, ਹੁਣ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਚਾਰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਯਾਤਰੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਸਕਣ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਚਾਰਟ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 4 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਰੋੜਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਹ ਯਤਨ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ, ਰੇਲਵੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਅਤੇ ਬੁਲੇਟ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਸੀਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
