ਮੰਜ਼ਿਲ ਜਾਂ ਸਫਰ? ਸੱਚਾ ਸਕੂਨ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?

    (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)   ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਕੂਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪੈਸਾ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ, ਕੋਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ “ਜਦੋਂ ਇਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗਾ।” ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੂਰਾ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕੁੱਝ ਨਵਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਨਵਾਂ ਟੀਚਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਕੂਨ ਮਿਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਬੇਕਾਰ ਹਨ। ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਿਰਫ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕੁੱਝ ਨਾ ਕੁੱਝ ਘਾਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂਗੇ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮਿਲੇਗੀ, ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਸਲ ਸਕੂਨ ਸਫਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜੀਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ,  ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਹਵਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਹੱਸਣਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਕੰਮ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਸਧਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਡੂੰਘੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਕੂਨ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ‘ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਸ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ। ਪਰ ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਉਸਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। “ਧੰਨਵਾਦੀ ਸੋਚ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।” ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰੀਏ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੀਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਤਦ ਮਨ ਤੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਦਇਆਵਾਨ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸਕੂਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਕ ਅੰਤਿਮ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਦਾ ਲਈ ਸਕੂਨ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਸਕੂਨ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਜਿਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। “ਮਨ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਸਕੂਨ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।”

‘ਸਮਾਜਵੀਕਲੀ’ ਐਪਡਾਊਨਲੋਡਕਰਨਲਈਹੇਠਦਿਤਾਲਿੰਕਕਲਿੱਕਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly