ਰਾਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜਾਗਣਾ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਣਾ  ਇਹ ਆਦਤ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ।  

  (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)  ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਖਾਣ ਰਾਤ ਜਲਦੀ ਸੋਣਾਂ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣਾ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ, ਧਨਵਾਨ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਅਖਾਣ ਨੂੰ 100 ਫੀਸਦੀ ਸਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਵੀ ਰਾਤ ਜਲਦੀ ਸੌਣਾ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੈਵਿਕ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਫਾਇਦਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜਾਗਣਾ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਣਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਮ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ, ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਵੱਧਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

1.ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ: ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਗਲਾਈਮਫੈਟਿਕ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਐਲਜ਼ਾਈਮਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਅਤੇ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਟਾ-ਐਮੀਲੋਇਡ ਪਲੇਕ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

2. ਵਧੀਆਂ ਦਿਲ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ: ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਕਤ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਥੱਕੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।

3. ਵਧੀਆ ਉਤਪਾਦਕਤਾ: ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉਠਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਧਿਆਨ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।

4. ਚੰਗੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ: ਸਵੇਰੇ ਤੜਕੇ ਦੀ ਨੀਂਦ ਮੈਲਟੋਨਿਨ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚੀ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

1. ਸਮਾਜਿਕ ਸੀਮਾਵਾਂ: ਅੱਜੋਕੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸਮਾਗਮ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਰਾਤ ਜਲਦੀ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਔਖ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

2. ਕਠੋਰ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ: ਰਾਤ ਜਲਦੀ ਸੌਣਾ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣ ਦੀ ਆਦਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ਿਫਟ ਵਰਕਰਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਜਾਂ ਔਖੇ ਸ਼ਡਿਊਲ ਵਾਲੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ

1. ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ : ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਵਧੀਆ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕੰਮਾਂ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।

2. ਆਧੁਨਿਕ ਮੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਕੂਲਤਾ: ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਤਕਨੀਕ-ਅਧਾਰਿਤ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸੰਚਾਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

ਰਾਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਣ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ

1. ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਦਾ ਖਤਰਾ: ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸੌਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਘਟਨਾ ਚੱਕਰ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

2. ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ:

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਰਾਤ ਦੇ ਵੇਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈਪਰਟੈਂਸ਼ਨ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

3. ਡਾਇਬੀਟਿਸ ਦਾ ਖਤਰਾ:

ਦੇਰ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪਾ, ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬੀਟਿਸ ਅਤੇ ਇੰਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕਤਾ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

4. ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਮੌਤ:

ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ‘ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਰਾਤ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਦੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਮੌਤ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

5. ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਦਬਾਅ: ਸਵੇਰੇ ਦੇਰ ਤੱਕ ਸੁੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ, ਡਰ, ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਉੱਚ ਦਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਣ ਨੂੰ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਸੰਘਟਨ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਤੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸਾਫ਼ਾਈ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੀਟਾ-ਐਮੀਲੋਇਡ ਅਤੇ ਟਾਉ ਪ੍ਰੋਟੀਨਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਐਲਜ਼ਾਈਮਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਰ ਨਾਲ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਉੱਚ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਪੱਧਰ (ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਹਾਰਮੋਨ) ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਿਊਰੋਨਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਸਕੁਲਰ ਸੋਜ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ, ਦਿਲ ਦੇ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੀਂਦ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਰਾਤ ਜਲਦੀ ਸੌਣਾ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣ ਦੇ ਸਿਹਤ ਫਾਇਦਿਆਂ ਦਾ ਸਮੱਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕਤਾ ਦੇ ਵਾਧੇ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿੰਡ੍ਰੋਮ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰੇ ਮੌਤ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਾੜਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।ਆਮ ਸਿਹਤ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤਮੰਦ ਨੀਂਦ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਭਾਵੇ ਇਸ ਬਾਬਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।