ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ – ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਫੰਡ (IMF) ਦੇ 7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਘਾਟੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਅਰਲਾਈਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ (PIA) ਵਿੱਚ 75% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨਿਲਾਮੀ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਲਾਈਨਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਨੂੰ ਆਰਿਫ ਹਬੀਬ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ₹135 ਬਿਲੀਅਨ (ਲਗਭਗ ₹4,320 ਕਰੋੜ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਬੋਲੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਮਿਲਿਆ?
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ PIA ਲਈ ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ₹3,200 ਕਰੋੜ (ਲਗਭਗ ₹3,200 ਕਰੋੜ) ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਆਰਿਫ ਹਬੀਬ ਸਮੂਹ ਨੇ ਅਨੁਮਾਨਤ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਖਰੀਦ ਲਿਆ। ਇਸ ਨਿਲਾਮੀ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਏਜੰਡੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ IMF ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ PIA ਨੂੰ “ਆਕਰਸ਼ਕ” ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੀਆਈਏ ਦੇ ਲਗਭਗ 800 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਲਗਭਗ 670 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ।
ਆਰਿਫ ਹਬੀਬ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਫਾਤਿਮਾ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ, ਸਿਟੀ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਲੇਕ ਸਿਟੀ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੋਕਰੇਜਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਸਟੀਲ, ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਕੰਪਨੀ, ਆਰਿਫ ਹਬੀਬ ਲਿਮਟਿਡ, ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਫਾਤਿਮਾ ਗਰੁੱਪ ਰਾਹੀਂ ਖਾਦ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਇਸ਼ਾ ਸਟੀਲ ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਸੀਮੈਂਟ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਾਵੇਦਾਨ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਜਾਵੇਦ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਮਿਤਸੁਬੀਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੈਟਲ ਵਨ ਵਰਗੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਆਰਿਫ ਹਬੀਬ ਅੱਜ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਆਰਿਫ ਹਬੀਬ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜੂਨਾਗੜ੍ਹ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਹੈ। 1947 ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਬੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਕਰਾਚੀ ਚਲੇ ਗਏ। 1970 ਵਿੱਚ, ਆਰਿਫ ਹਬੀਬ ਨੇ ਕਰਾਚੀ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਲਾਲ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣੇ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਰਿਫ ਹਬੀਬ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਦੌਲਤ ਲਗਭਗ $500 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।32 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲੀ ਇਹ ਏਅਰਲਾਈਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਕੰਪਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 28 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ‘ਤੇ ₹80,000 ਕਰੋੜ (80 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹56,440 ਕਰੋੜ (564.4 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ) ਹੈ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ 19% ਹਿੱਸਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 70 ਤੋਂ 80 ਉਡਾਣਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ 9,800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
