ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ‘ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇਲ ਮਾਰਗ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਿੱਗ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਜਲ ਮਾਰਗ ‘ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਗਤੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਵਿੰਡਵਰਡ ਐਂਡ ਕੇਪਲਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 1 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, 2.8 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਟੈਂਕਰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ। 2 ਮਾਰਚ ਨੂੰ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਟੈਂਕਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਾਰਗੋ ਜਹਾਜ਼ ਰਹਿ ਗਈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਤੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਲਗਭਗ 706 ਗੈਰ-ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 334 ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਜਹਾਜ਼, 109 ਗੰਦੇ ਉਤਪਾਦ ਟੈਂਕਰ, ਅਤੇ 263 ਸਾਫ਼ ਉਤਪਾਦ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਹਿੱਲਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਰੇਖਾ ਹੈ।
ਊਰਜਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੰਪਨੀ ਰਾਇਸਟੈਡ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਲਗਭਗ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੰਗ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੋਕਪੁਆਇੰਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਕੁਵੈਤ, ਇਰਾਕ, ਕਤਰ, ਬਹਿਰੀਨ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਵਿਘਨ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ: “ਜੋ ਵੀ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।” ਈਰਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਇਬਰਾਹਿਮ ਜਬਾਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜਹਾਜ਼ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੰਘਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡਜ਼ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਝਿਜਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦੇਣਗੇ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ਼ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਣ ਦੇ ਡਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਊਰਜਾ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰਾਲਾ ਇਸ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ, ਐਲਪੀਜੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
