ਮਨੁੱਖ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ

    (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)  ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਹਰ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਖਿਡੌਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਮਨ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਲੋੜਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸਮਤ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਡੀ ਮਿਹਨਤ, ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਹੌਸਲੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਵਾਰ ਨਾਕਾਮੀ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਮੰਨ ਕੇ ਹੱਥ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਸਫਲਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਕਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵੀ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਲੋੜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਖੋਜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਮਨ, ਸੋਚ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਈਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਈਏ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਿਸਮਤ ਸਾਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਬੈਠਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤਕਦੀਰ ਲਿਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।