ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਸ੍ਰੀ ਬੀ. ਆਰ. ਗਵੱਈ ਬਣੇ

  (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)   14 ਮਈ 2025 ਨੂੰ ਜਸਟਿਸ ਬੀ.ਆਰ. ਗਵਈ ਜੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 52ਵੇਂ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਵਜੋਂ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਬੋਧੀ ਹਨ। 11 ਮਈ ਨੂੰ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੁੱਧ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਜਸਟਿਸ ਗਵਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਅੰਬੇਡਕਰਵਾਦੀ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਆਰ.ਐਸ. ਗਵਈ ,ਜੋ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ । ਉਨਾਂ ਨੇ 14 ਅਕਤੂਬਰ 1956 ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਡਾ. ਬੀ.ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ। ਜਸਟਿਸ ਗਵਈ ਅਕਸਰ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇ ਦੀ ਚੋਣ ਡਾਕਟਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦੁਆਰਾ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਨੇ1985 ਵਿੱਚ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਾਗਪੁਰ ਬੈਂਚ ਵਿੱਚ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ 2001 ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਾਲਜੀਅਮਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ 14 ਨਵੰਬਰ 2003 ਨੂੰ ਹੀ ਹੋਈ। ਉਹ 2005 ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਜੱਜ ਬਣੇ ਅਤੇ 24 ਮਈ 2019 ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਸ੍ਰੀ ਗਵਈ ਜੀ ਲੱਗਭਗ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 23 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਗਾਮੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ CJI ਸੰਜੀਵ ਖੰਨਾ ਤੋਂ, CJI ਗਵਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੈ ,ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਨਤਕ ਛਵੀ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਚੇਤ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਫੈਸਲਿਆਂ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਨਤਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ CJI ਖੰਨਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਪ੍ਰੈਸ ਨਾਲ ਸੀਮਤ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਸਟਿਸ ਗਵਈ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਪਹਿਲਗਾਮ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਿੰਟ ਦਾ ਮੌਨ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ CJI ਖੰਨਾ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਨ। “ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਤਾਂ SC ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ,” ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦਖਲ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਸ੍ਰੀ ਬੀ.ਆਰ.ਗਵਈ ਜੀ ਨੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਡਾਕਟਰ ਬੀ. ਆਰ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ‘ਤੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੇ, ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਉੱਚ ਅਹੁਦੇ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਡਾਕਟਰ ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ ਜੀ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਸਦਕਾ ਨਸੀਬ ਹੋਏ ਹਨ । ਸ੍ਰੀ ਗਵਈ ਜੀ ਨੂੰ ਚੀਫ ਜਸਟਿਸ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣ ‘ਤੇ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। -ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਪਰਮਜੀਤ ਜੱਸਲ