ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ

   (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)   ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਰੁੱਖ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹਨ। ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਜਿੰਨੀ ਲੋੜ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਹੈ, ਉੱਨੀ ਹੀ ਲੋੜ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵੀ ਹੈ। ਰੁੱਖ ਸਾਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਰੁੱਖ ਵੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਮਾਹੌਲ ਠੰਢਾ, ਸੁਹਾਵਣਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰੁੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਵੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਘਰਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛਾਂ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸੁਹਾਵਣਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਬਹੁਤ ਰੁੱਖ ਕੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਅ ਸਾਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਨਾ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਨਵੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਹਾਈਵੇ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਦਰੱਖ਼ਤ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੜਕਾਂ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਚੌੜੀਆਂ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰੱਖ਼ਤ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਬਜਾਏ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਵੇਂ ਪੌਦੇ ਲਗਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਕਾਇਮ ਰਹੇ। ਸਾਰੇ ਵਨ-ਵੇ ਹਾਈਵੇਜ਼ ਦੇ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖ਼ਤ ਲਗਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸੰਘਣੇ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਯੋਗ ਦਰੱਖ਼ਤ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਹੋਣਗੇ—ਵਾਤਾਵਰਣ ਠੰਢਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਈਟਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਰੱਖ਼ਤ ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਦਰੱਖ਼ਤ ਲਗਾਏ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਈਕਲ ਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਖਾਲੀ ਮੈਦਾਨ, ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਆਂਗਣ ਜਾਂ ਪੰਚਾਇਤ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ। ਜੇ ਲੋਕ ਮਿਲ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹੌਲ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਧਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨੀ ਵੀ ਉਨੀ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਪੌਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਰੁੱਖ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਾਹ ਹਨ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।