“ਪਰਵਾਜ਼” 

    (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)   ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਰ ਸਫ਼ੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇਮਤਿਹਾਨ, ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਖ਼ੁਆਬ, ਤੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਡੀਕ ਲਿਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ “ਪਰਵਾਜ਼” ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਉਹ ਹੌਂਸਲੇ, ਇਰਾਦੇ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਹਨ  ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਖੁਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਰਵਾਜ਼ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਡਣਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਕ ਆਤਮਿਕ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਰਾਂ, ਹੌਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟੂਟ-ਫੂਟ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਕੇ ਕੁਝ ਵੱਡਾ ਕਰ ਜਾਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਈ ਵਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ, ਨਾਕਾਮੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਪੰਨੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਾਰ ਗਏ ਹਾਂ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਅੰਦਰੋਂ ਆਪਣੀ “ਪਰਵਾਜ਼” ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਡਾਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।ਘਰ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ, ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਾਨੇ, ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਕਮੀ, ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੰਦੇਹ।ਪਰ ਜੇਕਰ ਮਨ ਵਿਚ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਰਨਵੇ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਡਾਣ ਲਈ।

ਅਸਲੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਕਿਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂ ਉੱਚੀ ਪੋਸਟ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਅਸਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਇਮਾਨਦਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।ਓਥੇ ਹੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਏ, ਕੋਈ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਡਾਣ ਖੁਦ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਸੋਚ, ਸਾਡਾ ਕੰਮ, ਸਾਡੀ ਨੀਅਤ  ਇਹੀ ਸਾਡੇ ਪਰਵਾਜ਼ ਦੇ ਰੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਖੁਆਬਾਂ ਲਈ ਦੂਸਰੀਆਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਸਮਾਜ ਲਈ ਵੀ ਉਮੀਦ ਦਾ ਚਿਰਾਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰਵਾਜ਼ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਮੰਜਿਲ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਰਸਤਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਤੱਕਲੀਫਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘ ਕੇ ਬਦਲਣ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਰਨਾ ਕੋਈ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਹਾਰ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।ਤੂੰ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹੈਂ, ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਥੱਲੀ ਗਲੀ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ  “ਪਰਵਾਜ਼” ਤੇਰਾ ਹੱਕ ਹੈ।

ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨ।

ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਉਡਾਣ ਤੈਅ ਕਰ।

ਕਿਉਂਕਿ ਆਸਮਾਨ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।