ਮੰਨੂ ਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਡਾ ਅੰਬੇਡਕਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ

(ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)  ਮੈਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਕਰਨਗੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ, ਗਾਂਧੀ, ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਅੰਬੇਡਕਰ। ਜੇਕਰ ਗਾਂਧੀ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕੰਡੇ ਵਾਂਗ ਹੈ ਤਾਂ ਨਹਿਰੂ ਛੁਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਸੰਗਠਨ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ  ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ। ਜੋ ਕਿ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਬਣਕੇ ਚੀਨ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਵਾਂਗ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੋੜੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ । ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂ ਹਨ। ਆਖਿਰ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੱਧਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਤੇ  ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ ਡਾ. ਅੰਬੇਡਕਰ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ, ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ। ਨਹਿਰੂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੇ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਤੱਤ ਵਰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵਰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਰਹੇ। ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ਦੋਵੇਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੇ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਉਦੇਸ਼ ਪਛੜੇ ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਮਰਦਾਂ (ਦਵਿਜ ਪੁਰਸ਼ਾਂ) ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਆਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਬੇਡਕਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਤ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਨਫ਼ਰਤ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਪਰਤ ਹੈ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਿੰਨਾ  ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਧਾਰਮਿਕ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀਆਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਓਨਾ ਹੀ ਇਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਔਰਤਾਂ, ਅਤਿ ਪਛੜੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੀਚ ਦਰਜੇ ਦਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਅਰਥ ਵਿਚ  ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਭ ਨੂੰ ਨੀਚ ਦਰਜੇ ਦਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ “ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਪਾਤਰ ਫਾਸੀਵਾਦ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਨਾਜ਼ੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਜੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਖੁੱਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇ – ਤਾਂ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦੇਵੇਗਾ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਇਕੱਲੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਦਲਿਤ ਵਰਗਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਹੈ” (ਡਾ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਬਾਰੇ ਸਰੋਤ ਸਮੱਗਰੀ, ਖੰਡ 1, ਪੰਨਾ 241, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ)।

     ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।, ਅੰਬੇਡਕਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਲਿਖ ਕੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ  ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗਲਤ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲਤ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਤਭੇਦ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਆਚਰਣ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਲੜਾਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਧਾਂਤਾਂ, ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਹੈ। (ਭੀਮ ਰਾਓ ਅੰਬੇਡਕਰ, ਜਾਤੀਵਾਦ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼, ਪੰਨਾ 112)।

ਡਾ: ਅੰਬੇਡਕਰ ਸਪਸ਼ਟ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਜਾਤਪਾਤ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਾ ਜੀਵਨ ਤੱਤ ਜਾਤ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਇਸਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਫੈਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ “ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਾਤ ਪ੍ਰਥਾ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਪਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੇ ਸਾਰਾ ਮਾਹੌਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ, ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਈਸਾਈ ਸਭ ਇਸ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ।” ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਈਸਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ‘ਜਾਤ ਦਾ ਖਾਤਮਾ’ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ “ਮੈਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੂਜੇ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹੈ।” ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਆਦਿਵਾਸੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਵਹਿਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ। “ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਨੈਤਿਕ ਨਿਯਮ ਜੰਗਲੀ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਵਾਂਗ ਤੰਗ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਜਾਂ ਗਲਤ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਬਸ ਆਪਣੀ ਜ਼ਾਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਲੈਣ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਜਾਤ ਦਾ ਪੱਖ ਲੈਣ ਜਾਂ ਆਸ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਸਰਵਉੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।” ਡਾ: ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਚੰਗਿਆਈ ਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ‘ਜਾਤ ਦਾ ਖਾਤਮਾ’ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ‘ਹਿੰਦੂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ, ਯੱਗ-ਕਰਮ, ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ‘ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਕੇਵਲ ਹੁਕਮਾਂ ਅਤੇ ਮਨਾਹੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਾਬਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਧਰਮ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਪਰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।  ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਸਿਧਾਂਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਧਰਮ “ਹੁਕਮਾਂ ਅਤੇ ਮਨਾਹੀਆਂ” ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ।ਹੈ। ਉਹ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਪਾਤਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸਮੁੱਚੀ ਵਿਵਸਥਾ ਬੇਹੱਦ ਘਿਣਾਉਣੀ ਹੈ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਦਾ ਪੁਜਾਰੀ ਵਰਗ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਰਜੀਵੀ ਕੀੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ… ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।” ਹੈ।” (ਜਾਤ-ਪਾਤ ਦਾ ਨਾਸ਼)।

           ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਐਨੀ ਨਫ਼ਰਤ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਿਆ, ਜੇਕਰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜ ਹਕੀਕਤ ਬਣ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰਾਪ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਿੰਦੂ ਜੋ ਵੀ ਕਹਿਣ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਜ਼ਾਦੀ, ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ‘ਤੇ ਇਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਹਿੰਦੂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਹਰ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। (ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ, ਪੰਨਾ 338) ਹਿੰਦੂਵਾਦ ਦੀ ਇਹ ਸਮਝ ਡਾ. ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ ਗੁਣਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਵਰਣ-ਜਾਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਨਾਲ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ। ‘ਰਿਡਲਜ਼ ਆਫ਼ ਹਿੰਦੂਇਜ਼ਮ’ ਅਤੇ ‘ਐਨੀਹਿਲੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕਾਸਟ’ ਵਰਗੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦਰਸ਼ਨ, ਈਸ਼ਵਰ, ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ, ਜੀਵਨ ਪੱਧਤੀ, ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਧੱਜੀਆਂ ਉਡਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਹਰ ਦਲੀਲ ਦਾ ਠੋਸ ਅਤੇ ਸਟੀਕ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਐਨੀਹਿਲੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕਾਸਟ ਕਿਤਾਬ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ-ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਇਕ ਪਹਾੜ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਇਕ ਸਥਾਈ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹਰ ਬਾਲਗ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਵੋਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਨਤਾ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਉਸ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿੰਦੂਤਵ ਅੱਗੇ ਮੰਡਰਾਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਪਰ, ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਮੂਲ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਲਤਾੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਮਨਮਾਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਰੋੜਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

            ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਲਈ, ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦਲਿਤਾਂ, ਪੱਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਨੂੰ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਜਾਂ ਸੰਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਨੂੰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਲਈ ਇੰਨੇ ਖਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਉਹ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਗੇ, ਪਰ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਪਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ। ਉਹ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਅੰਤਿਮ ਹਮਲਾ ਸਿੱਧਾ ਕਰੇਗਾ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਿੰਦੂਤਵਵਾਦੀ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਅੰਬੇਡਕਰ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਬਚ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਹਮਲੇ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ? ਇਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮਰਥਕ (ਵੋਟਰ) ਬਚੇ ਹਨ। ਉੱਚ ਜਾਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਰਥਕ ਅਤੇ  ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ, ਉਹਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸਮੇਂ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹਿਰੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੇਤਾ, ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ ਅਤੇ ਵਕੀਲ ਮੰਨਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਹਿੰਦੂਤਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਉਪਰਲੇ ਤੱਟ ਦੇ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੇਤੰਨ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਬਹੁਜਨਾਂ (ਦਲਿਤਾਂ) ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀ), ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਬਹੁਜਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖੜੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੋਟ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਪਛੜੇ-ਦਲਿਤਾਂ ਅਤੇ ਆਦਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਾਇਕ ਜੋਤੀਰਾਓ ਫੂਲੇ, ਸ਼ਾਹੂ ਜੀ, ਪੇਰੀਆਰ, ਜਗਦੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦ, ਰਾਮਸਵਰੂਪ ਵਰਮਾ, ਲਾਲੀ ਸਿੰਘ ਯਾਦਵ, ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ, ਤਿਲਕਾ ਮਾਂਝੀ ਅਤੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਨਾਇਕ ਹਨ। ਅੰਬੇਡਕਰ ਕਦੇ ਵੀ ਦਵਿਜ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਨਾ ਅੱਜ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

          ਗਾਂਧੀ-ਨਹਿਰੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉੱਚ ਜਾਤੀ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਪਰ ਅੰਬੇਦਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਇਕ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਸਮੂਹ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀਰੋ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੂਪ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਗੱਲ ਬਹੁਜਨਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਲਿਤਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਨਹਿਰੂ ਵਾਂਗ ਹਮਲਾਵਰ ਅਤੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਬਹੁਜਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੌਕੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਹੁਜਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਹਿੰਦੂਕਰਨ (ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ) ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹਿੰਦੂਕਰਨ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਛੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਲਿਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ  ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਫ਼ਲਤਾ ਵੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਜਨ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇਣਗੇ। ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਨਾ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਬਣਾ ਕੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਯਾਨੀ ਦਲਿਤ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ‘ਤੇ ਫਾਈਨਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨਗੇ। ਪੱਛੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਲਿਆਣ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ (ਅਖੌਤੀ ਪਛੜੇ) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

      ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਕੋਲ ਦੋ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵਰਗੇ ਦਲਿਤ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿਣ। ਇਹ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ। ਜਿਸ ਦੇ ਕੁਝ ਰੂਪ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਾ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਫਾਈਨਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਛੜੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਗੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਪਛੜੇ ਲੋਕ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦਲਿਤ ਵੋਟਰ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵੋਟਰ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਿਆਸੀ ਮਿੱਤਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭ ਲਏ ਹਨ ਜਾਂ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਉਹ ਅੰਬੇਡਕਰ ‘ਤੇ ਫਾਈਨਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨਗੇ। ਪਰ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਵਿਕਲਪ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।