ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸਟਾਪੇਜ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ 15 ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਯਾਤਰਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸਟਾਪੇਜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿਉਂ ਲਿਆ ਗਿਆ?
ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਜਨਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ 2021 ਅਤੇ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ‘ਤੇ ਰੇਲ ਸਟਾਪੇਜ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਰੇਲ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਟਾਪੇਜਾਂ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਵਿਵਹਾਰਕਤਾ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਕੋਚਿੰਗ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ (ICMS) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਟਾਪੇਜ “ਪ੍ਰਤੀ ਟ੍ਰੇਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 15 ਟਿਕਟਾਂ” ਦੇ ਮਾਪਦੰਡ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਫਲ ਕਰ ਗਏ। ਘੱਟ ਯਾਤਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਈਂਧਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਬਰਬਾਦ ਹੋਈ, ਸਗੋਂ ਮੁੱਖ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦਤਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਅਸਰ ਪਿਆ।
ਈਂਧਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਬੱਚਤ, ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਂ, ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਰਿਸਰਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (RDSO) ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 130 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਟ੍ਰੇਨ ਇੱਕ ਸਟੇਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਰੁਕਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ 5 ਤੋਂ 7 ਮਿੰਟ ਗੁਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਬੇਲੋੜੇ ਸਟਾਪੇਜ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਟ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ 5 ਤੋਂ 7 ਮਿੰਟ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੂਟਾਂ ‘ਤੇ ਜਿੱਥੇ 3 ਤੋਂ 4 ਅਜਿਹੇ ਸਟਾਪੇਜ ਹਟਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂ 15 ਤੋਂ 45 ਮਿੰਟ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਂ ਬਚੇਗਾ ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਟ੍ਰੇਨ 300 ਤੋਂ 350 ਯੂਨਿਟ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ 20 ਤੋਂ 25 ਲੀਟਰ ਡੀਜ਼ਲ ਵੀ ਬਚੇਗਾ।
ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਸਮੀਖਿਆ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਵੀਆਈਪੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਗਭਗ 12 ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਰੂਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਵਰਨਜਯੰਤੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਅਜਮੇਰ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਦੇ ਰੂਟਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਯਾਤਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਾਲੇ ਸਟਾਪ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੁਰੰਤੋ ਅਤੇ ਭੋਪਾਲ, ਅਜਮੇਰ ਅਤੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਸਟਾਪ ਵੀ ਇਸ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
