ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ – ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (ਸੀਬੀਐਸਈ) ਨੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਨੇ ਹੁਣ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦੋ-ਪੱਧਰੀ ਢਾਂਚਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ 2026-27 ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਆਮ ਲਾਜ਼ਮੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਐਡਵਾਂਸਡ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਹੋਣਗੇ। ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ 9ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ ਬੋਰਡ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰੇਗਾ।
ਐਡਵਾਂਸਡ ਪੇਪਰ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਅੰਕ ਹੋਣਗੇ?
ਇਸ ਬਦਲੇ ਹੋਏ ਸੀਬੀਐਸਈ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਸਿਲੇਬਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮਿਆਰੀ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਪੇਪਰ 80 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 3 ਘੰਟੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਕੋਲ ਐਡਵਾਂਸਡ ਮੈਥ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਸਾਇੰਸ ਲੈਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਵਿਕਲਪਿਕ ਪੇਪਰ 25 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਿਰਫ 1 ਘੰਟਾ ਚੱਲੇਗਾ। ਇਹ ਐਡਵਾਂਸਡ-ਲੈਵਲ ਪੇਪਰ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਰਕਸ਼ੀਟ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਐਡਵਾਂਸਡ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ 50% ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਐਡਵਾਂਸਡ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਰਾਹਤ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੰਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕੁੱਲ ਸਕੋਰ (ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜੋੜੇ ਜਾਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਯੋਗਤਾ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਡਵਾਂਸਡ ਪੱਧਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕਸ਼ੀਟ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਦੋ-ਪੱਧਰੀ ਢਾਂਚਾ ਸਿਰਫ ਥਿਊਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ‘ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਲਈ 20-ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪੁਰਾਣਾ ਸਿਸਟਮ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਅਸਫਲਤਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੀਬੀਐਸਈ ਨੇ 2026-27 ਤੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਗਣਿਤ ਬੇਸਿਕ ਅਤੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੌਜੂਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੁਰਾਣੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਬੋਰਡ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤਿੰਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ: ਗਣਿਤ, ਵਿਗਿਆਨ, ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਵਿਸ਼ਾ ਪਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਕਲਪਿਕ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਲ ਅਤੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
