ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ- ਪਹਿਲਗਾਮ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ‘ਵਾਟਰ ਸਟ੍ਰਾਈਕ’ ਰਣਨੀਤੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਈ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਿੰਧ ਬੇਸਿਨ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਡੈਮਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਗਲਾ ਅਤੇ ਤਰਬੇਲਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਡੈਮ ਸੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਰੀਫ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਰੁਕਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।ਦਰਅਸਲ, ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਚਨਾਬ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਥਿਤੀ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗਲਾ ਅਤੇ ਤਰਬੇਲਾ ਡੈਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਵਿੱਚ ਤਰਬੇਲਾ ਡੈਮ ‘ਤੇ ਸਿੰਧ ਨਦੀ 1,465 ਮੀਟਰ ‘ਤੇ ਹੈ। ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ‘ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਚਸ਼ਮਾ ਡੈਮ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ 644 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੀਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਜੇਹਲਮ ਦਰਿਆ ‘ਤੇ ਮੰਗਲਾ ਡੈਮ 1,163 ਮੀਟਰ ‘ਤੇ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਮਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਚਨਾਬ ਦਰਿਆ ਦਾ ਔਸਤ ਵਹਾਅ 28 ਮਈ ਨੂੰ 26,645 ਕਿਊਸਿਕ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 5 ਜੂਨ ਨੂੰ 3.064 ਕਿਊਸਿਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਨਦੀ ਨਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਸਿੰਧ-ਜੇਹਲਮ ਤੋਂ ਚਨਾਬ ਦਰਿਆ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌੜੀਆਂ ਤਰੇੜਾਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਜੂਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
