ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ -ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਹਿੱਲ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਬਾਹੀ ਆਈ। ਇੱਕ ਹੀ ਝਟਕੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ। ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 7.2 ਅਤੇ 7.5 ਸੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਨੁੱਖ ਕਿੰਨੇ ਬੇਵੱਸ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਭੂਚਾਲ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਭੂਚਾਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਯੂਐਸ ਜੀਓਲੌਜੀਕਲ ਸਰਵੇ (ਯੂਐਸਜੀਐਸ) ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਭੂਚਾਲ 1960 ਵਿੱਚ ਚਿਲੀ ਦੇ ਬਾਇਓਬਿਓ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 9.5 ਮਾਪੀ ਗਈ। ਇਸਨੂੰ “ਮਹਾਨ ਚਿਲੀ ਭੂਚਾਲ” ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਲਗਭਗ 1,655 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ।
ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਨਾਮ 1964 ਦਾ ਅਲਾਸਕਾ ਭੂਚਾਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਤੀਬਰਤਾ 9.2 ਸੀ। ਇਹ ਭੂਚਾਲ ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਮਿੰਟਾਂ ਤੱਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅਲਾਸਕਾ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 130 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸੁਮਾਤਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 2004 ਵਿੱਚ ਆਇਆ 9.1 ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲਾ ਭੂਚਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਹੇਠ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਸੁਨਾਮੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ। ਇਸ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ 2.8 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਤੋਹੋਕੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 2011 ਵਿੱਚ ਆਏ 9.1 ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਆਧੁਨਿਕ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਈ ਸੁਨਾਮੀ ਨੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ।
ਰੂਸ ਦੇ ਕਾਮਚਟਕਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੋ ਵੱਡੇ ਭੂਚਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ 100 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋਏ ਸਨ। 1952 ਵਿੱਚ ਆਏ 9.0 ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਲਗਭਗ 15,000 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, 2025 ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 8.8 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਭਾਰਤ ਵੀ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, 1950 ਵਿੱਚ, ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 8.6 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 780 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 1906 ਵਿੱਚ, ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਐਸਮੇਰਾਲਡਾਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 8.8 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਲਗਭਗ 1,500 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ। 2010 ਵਿੱਚ, ਚਿਲੀ ਦੇ ਬਾਇਓਬਿਓ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 8.8 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨੇ 523 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ। 1965 ਵਿੱਚ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਲਾਸਕਾ ਵਿੱਚ 8.7 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
