ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ – ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੌਜੀ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਗੀ ਸਮੂਹ, ਲੀਬੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਮੀ (LNA) ਨਾਲ 4 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਫੌਜੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ‘ਤੇ ਇਸ ਸੌਦੇ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੇਨਗਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸੌਦਾ
ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸੌਦਾ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਲੀਬੀਆ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬੇਨਗਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ, ਫੀਲਡ ਮਾਰਸ਼ਲ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਅਤੇ LNA ਡਿਪਟੀ ਕਮਾਂਡਰ-ਇਨ-ਚੀਫ਼ ਸੱਦਾਮ ਖਲੀਫਾ ਹਫ਼ਤਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੀਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਵੇਚੇਗਾ
ਇਸ ਸੌਦੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲੀਬੀਆ ਸਮੂਹ ਨੂੰ 16 JF-17 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਭੂਮਿਕਾ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੁੱਢਲੀ ਪਾਇਲਟ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ 12 ਸੁਪਰ ਮੁਸ਼ਸ਼ਕ ਟ੍ਰੇਨਰ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਇਸ ਪੈਕੇਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਅਗਲੇ ਢਾਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਉਪਕਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੌਦੇ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਅੰਦਾਜ਼ਨ $4.6 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਾਗੀਆਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਇਸਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੀਬੀਆ 2011 ਵਿੱਚ ਮੁਅੱਮਰ ਗੱਦਾਫੀ ਦੇ ਤਖਤਾਪਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤ੍ਰਿਪੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕਤਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਹਫ਼ਤਾਰ ਦੀ LNA ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਨੇ ਲੀਬੀਆ ‘ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪੈਨਲ ਹਫ਼ਤਾਰ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਗੀ ਸਮੂਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਿਲੀਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਹ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
ਹਫ਼ਤਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਰਣਨੀਤਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ।”
ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, LNA ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਮੂਹ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ, ਸਾਂਝੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ, ਹਫ਼ਤਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਰਣਨੀਤਕ ਫੌਜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪੜਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।” ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੌਦਾ ਲੀਬੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗਾ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
