ਹੈਦਰਾਬਾਦ – ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਲਾਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਜੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤੇ ਖੁਦ ਇਸਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੀ ਚੰਚਲਗੁੜਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜਨਤਾ ਲਈ ਇੱਕ “ਫੀਲ ਦ ਜੇਲ੍ਹ” ਅਨੁਭਵ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸ਼ੁਕਲਾ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ, ਕੋਈ ਵੀ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਫੀਸ 12 ਘੰਟੇ “ਜੇਲ੍ਹ ਅਨੁਭਵ” ਲਈ ₹1,000 ਅਤੇ 24 ਘੰਟੇ ਠਹਿਰਨ ਲਈ ₹2,000 ਹੈ।
ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨੂੰ “ਜੇਲ੍ਹ ਅਨੁਭਵਮ” ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਲ੍ਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਇਸਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ “ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੱਚੇ ਅਰਥ” ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਨੁਭਵ ਦੇਣ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਭਵ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕੋਠੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਕੈਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਜੇਲ੍ਹ ਰੁਟੀਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨੀਲੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਬਾਰਾਂ
“ਜੇਲ੍ਹ ਅਨੁਭਵ” ਦੇ ਤਹਿਤ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਕੈਦੀ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਦੇਣ ਲਈ ਸਧਾਰਨ ਕਮਰੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਮਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਰਲੇ ਕੋਰੀਡੋਰ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮੋਟੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗਰਿੱਲ ਹਨ। ਸੈੱਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਬੈੱਡ, ਇੱਕ ਨੇਵੀ-ਨੀਲੀ ਚਾਦਰ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਘੜਾ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਸੰਖੇਪ ਵਾਸ਼ਰੂਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਨੁਭਵ ਮਿਲ ਸਕੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹਵਾਦਾਰੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨਿਜ਼ਾਮ ਕਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਰਤਮਾਨ ਤੱਕ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਅਨੁਭਵ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤਰ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਨਿਜ਼ਾਮ ਕਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਜੀਬ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ‘ਡਾਰਕ ਟੂਰਿਜ਼ਮ’ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਾਇਬ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ ਉਸ ਰੁਝਾਨ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
