ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ— ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਏ.ਆਰ ਰਹਿਮਾਨ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਗਲਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸੁਰਖੀਆਂ ‘ਚ ਹਨ। ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਟਿਊਨ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ‘ਚ ਉਸ ‘ਤੇ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਣ ਕੰਪਨੀ ਮਦਰਾਸ ਟਾਕੀਜ਼ ‘ਤੇ 2 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਮਾਮਲਾ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਦੀ ਫਿਲਮ ‘ਪੋਨੀਆਂ ਸੇਲਵਨ 2’ ਦੇ ਗੀਤ ‘ਵੀਰੇ ਰਾਜਾ ਵੀਰਾ’ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਰਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।
ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਐਵਾਰਡੀ ਉਸਤਾਦ ਫੈਯਾਜ਼ੂਦੀਨ ਵਸੀਫੁੱਦੀਨ ਡਾਗਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ‘ਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾਇਰ ਕਰਕੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ‘ਵੀਰੇ ਰਾਜਾ ਵੀਰਾ’ ਗੀਤ ਦੀ ਟਿਊਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨਾਸਿਰ ਫੈਯਾਜ਼ੂਦੀਨ ਡਾਗਰ ਅਤੇ ਚਾਚਾ ਨਾਸਿਰ ਜ਼ਾਹੀਰੂਦੀਨ ਡਾਗਰ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ‘ਸ਼ਿਵ ਸਤੂਤੀ’ ਤੋਂ ਕਾਪੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਗੀਤ ਦੇ ਬੋਲ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਗੀਤ ਦੀ ਲੈਅ ਅਤੇ ਬੀਟ ਬਿਲਕੁਲ ‘ਸ਼ਿਵ ਸਤੂਤੀ’ ਵਰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਇਹ ਗੀਤ ‘ਸ਼ਿਵ ਸਤੂਤੀ’ ਦੀ ਪੂਰੀ ਨਕਲ ਸੀ। ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਮਾਮੂਲੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਰਹਿਮਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਕੋਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਉਚਿਤ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦੇ ਡਾਗਰ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ 2 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗੀਤ ‘ਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲਿਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਹ ਮਰਹੂਮ ਉਸਤਾਦ ਨਾਸਿਰ ਫੈਯਾਜ਼ੂਦੀਨ ਡਾਗਰ ਅਤੇ ਉਸਤਾਦ ਨਾਸਿਰ ਜ਼ਹੀਰੂਦੀਨ ਡਾਗਰ ਦੀ ‘ਸ਼ਿਵ ਸਤੂਤੀ’ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ OTT ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ‘ਤੇ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਡਾਗਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਵੀ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਮੂਲ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰਚਨਾ ਰਚਨਾਕਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਪੂਰੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਣਗੇ।
ਜਦੋਂਕਿ ਏ ਆਰ ਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ‘ਵੀਰਾ ਰਾਜਾ ਵੀਰਾ’ ਗੀਤ ਮੌਲਿਕ ਰਚਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਪੱਛਮੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 227 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਭਿੰਨ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਰਹਿਮਾਨ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਲੀਲਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
