ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਨੋਜ ਧੀਮਾਨ ਦੇ ਲਘੁਕਥਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਜਾਗਤੇ ਰਹੋ’ ‘ਤੇ ਲਘੂ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ, ਰਿਸ਼ੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ

ਲੁਧਿਆਣਾ  (ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ)   (ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਐੱਮ.ਏ.) ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਫੈਕਲਟੀ ਦੇ ਡੀਨ ਪ੍ਰੋ. (ਡਾ:) ਸੁਨੀਲ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਹੇਠ ਐੱਮ.ਏ. (ਹਿੰਦੀ) ਸਮੈਸਟਰ-ਚੌਥੇ ਦੀ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਸ਼ੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਮਨੋਜ ਧੀਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਰਚਿਤ ਲਘੁਕਥਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਜਾਗਤੇ ਰਹੋ’ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਤਮਕ ਅਧਿਐਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਘੂ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੋਜ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪ੍ਰੋ. (ਡਾ:) ਸੁਨੀਲ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਸੁਝਾਵਾਂ, ਨਿਰੰਤਰ ਹੌਸਲਾ-ਅਫ਼ਜ਼ਾਈ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾਪੂਰਨ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਸਦਕਾ ਇਹ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਉਪਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ, “ਮਨੋਜ ਧੀਮਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਰਚਨਾਕਾਰ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੇਖਣੀ ਵਿੱਚ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸੋਚ, ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਟਿਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।” ਰਿਸ਼ੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਧੀਮਾਨ ਦੀਆਂ ਲਘੁਕਥਾਵਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ‘ਜਾਗਤੇ ਰਹੋ’ ਲਘੁਕਥਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੇਖਕ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਰਲ, ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਭੀਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਨੋਜ ਧੀਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਜਾਗਤੇ ਰਹੋ’ ‘ਤੇ ਲਘੂ ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋ. (ਡਾ:) ਸੁਨੀਲ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਰਿਸ਼ੀ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਖੋਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕ ਲੇਖਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਮਨੋਜ ਧੀਮਾਨ ਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ— ‘ਲੇਟ ਨਾਈਟ ਪਾਰਟੀ’ (ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 2007), ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ; ‘ਬਾਰਿਸ਼ ਕੀ ਬੂੰਦੇਂ’ (ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 2009); ‘ਸ਼ੂਨ੍ਯ ਕੀ ਓਰ’ (ਨਾਵਲ, 2012); ‘ਯਹ ਮਕਾਨ ਬਿਕਾਊ ਹੈ’ (ਲਘੁਕਥਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 2021); ‘ਖੋਲ ਕਰ ਦੇਖੋ’ (ਲਘੁਕਥਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 2022); ‘ਜਾਗਤੇ ਰਹੋ’ (ਲਘੁਕਥਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 2024); ‘ਬਿਰਜੂ ਨਾਈ ਕੀ ਦੁਕਾਨ’ (ਨਾਵਲ, 2024) ਅਤੇ ‘ਧਰਤੀ ਪਰ ਲੌਟੇ ਆਭਾਸੀ ਦੁਨੀਆ ਕੇ ਅਵਤਾਰ’ (ਨਾਵਲ, 2025)।

ਸਮਾਜਵੀਕਲੀ’ ਐਪਡਾਊਨਲੋਡਕਰਨਲਈਹੇਠਦਿਤਾਲਿੰਕਕਲਿੱਕਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly