ਲਖਨਊ – “ਮੋਗਲੀ ਗਰਲ” ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਹਿਸਾਸ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ਨੌਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਦਾ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਚਾਅ, ਪੁਨਰਵਾਸ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਕਹਾਣੀ ਜਿਸਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਹਿਸਾਸ ਨੇ 15 ਜੂਨ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਦੇ ਡਾ. ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ। ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਸੈਪਟੀਸੀਮੀਆ (ਖੂਨ ਦੀ ਲਾਗ) ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਹਿਸਾਸ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰ ਵਾਂਗ ਜੀਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ
ਅਹਿਸਾਸ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਬਹਿਰਾਈਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਟਾਰਨੀਆਘਾਟ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਸੈਂਚੁਰੀ ਦੇ ਮੋਤੀਪੁਰ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਭਟਕਦੇ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਨੇ ਬਚਾਅ ਟੀਮ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਾਰਾਂ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਤੁਰਦੀ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਜਾਂ ਚੀਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਿਵਹਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਤੁਲਨਾ ਰੁਡਯਾਰਡ ਕਿਪਲਿੰਗ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਾਤਰ “ਮੋਗਲੀ” ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ “ਮੋਗਲੀ ਗਰਲ” ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
“ਪੂਜਾ” ਤੋਂ “ਅਹਿਸਾਸ” ਅਤੇ “ਅੰਮਾ ਦਾ” ਪਿਆਰ
ਉਸਦੀ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਹਿਰਾਈਚ ਬਾਲ ਭਲਾਈ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਨਾਮ “ਪੂਜਾ” ਰੱਖਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ “ਅਹਿਸਾਸ” ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਲਖਨਊ ਦੇ ਮੋਹਨ ਰੋਡ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਨਿਰਵਾਣ ਸਰਕਾਰੀ ਚਿਲਡਰਨ ਹੋਮ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼) ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਨਿਰਵਾਣ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਰੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਧਪੋਲਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਾਤਾਰ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣੇ, ਅਜ਼ੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ “ਅੰਮਾ” ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਸ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਹੀ ਹਨ।
ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਮਾੜਾ ਰਿਹਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ
ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਹਿਸਾਸ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਸ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਮਿਰਗੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵੀ ਪੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਇਲਾਜ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ 8 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ 11 ਜੂਨ ਨੂੰ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ 15 ਜੂਨ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਹਾਲਤ ਫਿਰ ਵਿਗੜ ਗਈ। ਗਾਜ਼ੀਪੁਰ ਦੇ ਏਸੀਪੀ ਅਨਿੰਦਿਆ ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਵਾਪਸ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਇੱਕ ਰਹੱਸਮਈ ਬੱਚੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਉਸਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਸਦਮੇ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
‘ਸਮਾਜ ਵੀਕਲੀ’ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਲਈ ਹੇਠ ਦਿਤਾ ਲਿੰਕ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
https://play.google.com/store/apps/details?id=in.yourhost.samajweekly
